Tertio 1068-69 - “Grenzen zijn legitiem want diep in de mens ingebakken”

“Grenzen zijn legitiem want diep in de mens ingebakken”

Heeft een vreemdeling het recht bij een ander land aan te kloppen en daar zijn rechten en vrijheden op te eisen? Die vraag kwelt jezuïet en jurist Xavier Dijon al jaren. Hij beseft als geen ander hoe verduiveld complex het migratievraagstuk is en dat er geen eenvoudige antwoorden zijn. In zijn jongste boek, Les frontières du droit, schetst hij het spanningsveld tussen de particulariteit van een natie en de universaliteit van de mensheid.

Het wezen van de vluchteling werd bepaald door de Conventie van Genève, die zich na WOII (1951) boog over het lot van de talloze ontheemden. Om elders zijn toevlucht te kunnen nemen, moest een vreemdeling voortaan kunnen bewijzen dat hij vervolgd werd, schade leed of niet in bescherming werd genomen omwille van ras, gender, religie of politieke standpunten. Maar is die definitie van de Conventie niet te smal? Wat als je om economische redenen geen andere keuze hebt dan te vluchten? Xavier Dijon zucht: “Dat vat de hele kwestie samen: hoe breed moeten we ‘politiek obstakel’ opvatten? Verdient ook wie zijn kinderen niet kan voeden, asiel in een ander land?”

“Wat de legitimiteit van landsgrenzen betreft, ben ik het volstrekt oneens met Joseph Carens, auteur van The Ethics of Immigration. Hij beroept zich op de universaliteit van de mensenrechten om de legitimiteit van grenzen in twijfel te trekken. Zijn standpunt luidt: de universele mensenrechtenverklaring erkende in 1948 dat elke mens naast een aantal publieke vrijheden ook recht heeft op degelijke gezondheidszorg en onderdak. Waarom zou dan een natie die gevormd werd om die rechten op haar grondgebied te garanderen, zich tot haar eigen bevolking beperken? Wij zijn allen deel van dezelfde mensheid. Carens stelt dat de grenzen moeten verdwijnen. Dat een Congolees kind minder kansen heeft dan een Belgisch, is gewoon onrechtvaardig. Persoonlijk vind ik dat een te grote abstractie. Als elk individu gelijk is aan een ander, als rechtvaardigheid niet mag afhangen van het toeval van geboorte, zijn we in zekere zin inwisselbaar en zijn geschiedenis, plaats, cultuur – in één woord: particulariteit – niet van tel. Dat is een spanning die we in de loop van de geschiedenis moeten oplossen: aandacht voor de groep, met zijn cultuur en zijn grenzen die niet uit de lucht komen gevallen maar verbonden zijn met geboorteplaats en natie, versus de universaliteit van de mensheid en dus van de mensenrechten. Universaliteit moet vorm krijgen in gastvrijheid. Gastvrijheid en integratie zijn sleutelbegrippen.”

Lees het volledige interview in Tertio van deze week.

U kan ook gebruikmaken van de voordelige 12x12-formule: stort 12 euro en ontvang 12 weken Tertio. Klik hier voor meer info.

Tertio in je mailbox

Geef hieronder je e‑mailadres in en blijf als eerste op de hoogte van Tertio inhoud.

Ja, ik geef mijn toestemming om mijn naam- en adresgegevens, telefoon en email, op te nemen in het bestand van het christelijke opinieweekblad Tertio, Louis Frarynlaan 75, 2050 Antwerpen. Ik heb het recht op toegang tot, verbetering of schrapping van die gegevens. Mijn gegevens worden niet aan derden doorgegeven. ​