Tertio 1095 - “Mevrouw, niet teveel over God en Jezus, hé”

“Mevrouw, niet teveel over God en Jezus, hé”

“Lesgeven voelt voor mij zelden als werken. Het is wat ik graag doe”, schreef Eva Vromman in haar boek Passie twijfel. Het geloof van een godsdienstleerkracht, dat net voor de coronacrisis uitkwam. Hoe vergaat het haar nu, met het verplichte afstandsonderwijs en coronamoeë leerlingen? 

Frederique Vanneuville

“Ik merk dat de leerlingen wat moedelozer worden”, beaamt Eva Vromman de groeiende maatschappelijke bezorgdheid over het mentale welbevinden van de jeugd. “De zesdejaars zouden onlangs ‘Honderd Dagen’ vieren, maar dat kon uiteraard niet doorgaan. Nu hopen ze na Pasen ‘vijftig dagen’ te kunnen vieren, maar ja… Vooral voor de zesdejaars in het middelbaar en de eerstejaars in het hoger onderwijs is de impact van de pandemie niet te onderschatten, vind ik. Voor hen valt veel bijzonders weg dat nooit nog terugkomt.” 

Samen onderweg

Vromman geeft les in Barnum, een ASO-school in Roeselare. Het vak godsdienst werd geen moment in vraag gesteld toen de regels omtrent verplicht afstandsonderwijs in voege kwamen. “Momenteel verloopt de les de ene week online en zien we elkaar de andere week in de klas. Online mis ik de inbreng van de leerlingen en is het moeilijk tot een gesprek te komen. Soms botsen we op technische mankementen. In mijn lessen verwerk ik vaak korte videofragmenten van reportages of filmpjes van internet en als dan het beeld vastloopt, gaat de les voor een stuk verloren.” Van de projecten die Vromman jaarlijks voor haar leerlingen uitwerkt, kan er door corona geen een doorgaan. “Zo neem ik gewoonlijk de vijfdejaars mee naar Brussel en bezoek ik Auschwitz met de zesdejaars. Zulke projecten zorgen ervoor dat we elkaar beter leren kennen doordat we ons er samen op voorbereiden. Die drive missen we nu. Dat is erg spijtig. En voor de leerlingen is het een definitief gemiste kans.”


Eva Vromman.  © ev​

Onrealistisch

Vorige maand werd Manon Naert, een leerling van Vromman uit 6 Latijn-Wetenschappen, winnaar van de eerste editie van de Theolympiade, een initiatief van de Thomaswebsite van de Leuvense faculteit Theologie en Religiewetenschappen, met haar essay over “Duurzame relaties: naar een nieuwe cultuur van (ver)trouw(en)”. Aan leerlingen van de derde graad was gevraagd rond dat thema inhouden van het vak rooms-katholieke godsdienst creatief te verwerken en erover te reflecteren. De wedstrijdjury onder voorzitterschap van ere-rector Marc Vervenne was blij verrast over het aantal en de kwaliteit van de inzendingen. Vromman is dan ook fier op haar leerling. Bevestigt het succes van de Theolympiade voor haar de opvatting dat jongeren vandaag opnieuw meer zouden openstaan voor religie en zingeving? “Dat is niet mijn ervaring”, repliceert ze. “Yoga en meditatie, ja, maar religie en zoeken naar God? Om de paar jaar is er eens een leerling die me vraagt waar er goede zondagsvieringen zijn. Als ik dan in kerkmiddens hoor spreken over een religieuze heropleving onder jongeren, vind ik dat onrealistisch. Op het voorbije kerstexamen heb ik mijn leerlingen gevraagd welke delen van de leerstof ze het meest en het minst interessant vonden. Minst interessant voor drie kwart van de klas: het hoofdstuk over de profeet Elia en God vinden in de stilte, met fragmenten uit de documentaire Into Great Silence over de Grande Chartreuse. En hoe ik volgens hen mijn lessen beter kan maken? Door het minder over God en Jezus te hebben. Kortom, wanneer je echt tot de kern van het christelijke geloof komt, dan is er geen interesse.” 

Beide voeten op de grond 

Desondanks blijft Vromman haar job met plezier doen, al 15 jaar. “Ja, ik werk graag met jongeren. Degenen die in se niet in mijn vak geïnteresseerd zijn, kan je triggeren. Soms stap ik bij een eerste les de klas nog maar binnen en is het al van: ‘Niet teveel over God en Jezus hé’. Dan is het kwestie daarin een evenwicht te zoeken en een stuk met hen mee te gaan. Te sterk aan jezelf vasthouden is volgens mij geen optie. Samen op weg gaan is fijn, hoewel niet altijd (lacht). Je moet als godsdienstleerkracht niet verwachten dat je ik-weet-niet-wat verwezenlijkt. Je staat best met beide voeten op de grond. Maar ik kan me sterk optrekken aan kleine dingen. Een kritische leerling die na een les over geloof en wetenschap komt zeggen hoe goed hij de les vond bijvoorbeeld. Of toen ik eind vorige zomer weinig animo had om het nieuwe pastorale werkjaar voor te bereiden – het thema was ‘Verrassend vreugdevol’, terwijl ik me op dat moment niet zo vreugdevol voelde – en er net die dag een mailtje kwam van een oud-leerling die na 5 jaar liet weten hoeveel ze had gehad aan de bezinningen op school.”

Not done

Schoolpastoraal vindt Vromman een verre van eenvoudige opdracht. Verplichte misvieringen zijn voor haar alvast not done. “Ik vind dat vandaag niet meer kunnen. Alsof we het minder erg vinden dat leerlingen tijdens de viering maar wat zitten te lachen, dan dat ze er niet zouden zijn. Zo gooien we onze boodschap te grabbel. Ik ben evenmin te vinden voor een verplicht ochtendgebed in de klas. Dat is geen kwestie van ‘we moeten dat durven’, maar van realiteitszin. In de juiste context kan bidden op school wel gepast zijn, zoals bij de start van een schooljaar of voor de maaltijd op een pedagogische studiedag. Maar met verplichte vieringen en gebeden gaan we het niet redden. Ik denk trouwens niet dat we gered moeten worden.” 

Buiten de comfortzone

In haar boek beschrijft Vromman haar visioen voor de toekomst van de kerk als “een vreugdevolle, nederige en open kerk die stappen zet naar de mensen en die bruggen bouwt naar de wereld om haar heen, ook naar de wereld van het onderwijs”. Ze wikt haar woorden na de vraag hoe ze daar vandaag naar kijkt, nu de afkalving van de kerk versneld en versterkt lijkt te worden door de coronacrisis. “Ik ben niet zo pessimistisch, ook al wordt het moeilijker. De ouderen en randkerkelijken zullen na corona misschien helemaal niet meer terugkomen. Toch kunnen we gemeenschap blijven vormen, ook met kleine groepen. En zoals Jezus de eerste stap zette om Zacheüs te ontmoeten, zo moeten wij naar de wereld toe gaan en buiten onze comfortzone treden. Het is belangrijk dat we ons door de buitenkerkelijke werkelijkheid laten bevragen. Naar school gaan is voor mij altijd zo’n realitycheck, zeker wanneer ik me net een periode heb verdiept in theologische of spirituele literatuur. De realiteit staat daar zo ver van. Toch mogen we ervan overtuigd zijn dat we als kerk een verschil kunnen blijven maken – en we zijn niet alleen: laten we de band met de moslims en de joden niet vergeten en denk aan een community als Zwijgen is geen optie (zie Tertio nr. 1.060 van 3/6/’20, nvdr). Zolang we maar niet blijven hangen binnen het eigen kleine kringetje.”  III

Eva Vromman, Passie en twijfel. Het geloof van een godsdienstleerkracht, Halewijn, Antwerpen, 2020, 120 blz. 
Bestellen kan via www.kerknet.be – Klik op shop.

www.theolympiade.be

» Meer lezen (pdf, enkel voor abonnees)

Tertio in je mailbox

Geef hieronder je e‑mailadres in en blijf als eerste op de hoogte van Tertio inhoud.

Ja, ik geef mijn toestemming om mijn naam- en adresgegevens, telefoon en email, op te nemen in het bestand van het christelijke opinieweekblad Tertio, Louis Frarynlaan 75, 2050 Antwerpen. Ik heb het recht op toegang tot, verbetering of schrapping van die gegevens. Mijn gegevens worden niet aan derden doorgegeven. ​