Tertio 1120-21 - “In veel organisaties zijn we de menselijke maat kwijtgeraakt”

“In veel organisaties zijn we de menselijke maat kwijtgeraakt”

Antropoloog Jitske Kramer past inzichten uit andere culturen toe op leiderschap en organisaties. “Ik vind het leuk om naar de koppensnellers in Borneo te reizen en te kijken wat we van hen kunnen leren”, vertelt ze in Tertio nr. 1.120-1.121 van 28/7/’21. In haar jongste boek Werk heeft het gebouw verlaten bekijkt ze de impact van corona op organisaties als een cultuurshock. De cruciale vraag is volgens haar of we die shock beleven als een crisis of als een transformatieverhaal.

Het cliché van antropologen die alleen verafgelegen stammen bestuderen, klopt niet. Ook over westerse werkculturen kunnen ze heel wat aan het licht brengen, zo blijkt uit de analyses van de Nederlandse antropoloog Jitske Kramer. “Antropologie maakt vertrouwd wat vreemd is en vreemd wat vertrouwd is”, stelt ze. “Antropologen kijken hoe mensen culturen vormen en hoe de cultuur op zijn beurt mensen vormt. In dat proces is leiderschap belangrijk omdat we hiërarchische beestjes zijn. We hebben in de afgelopen eeuw een grote hoeveelheid kennis verzameld over menselijke culturen. Die kennis kan je toepassen op organisaties.”

Hoe werkt cultuur binnen organisaties? 

“Van zodra een groepje mensen bij elkaar komt, hebben ze een aantal universele vragen: hoe gaan we om met de verschillen tussen man en vrouw, met ouder worden, met onverwachte gebeurtenissen, met leiderschap, met succes,…? De antwoorden daarop zijn per groepje anders. Ook organisatiewaarden zijn universeel. 

“In West-Europa hebben we tijdens de industriële revolutie werkculturen gemaakt. We hebben bedacht dat we allemaal tegelijk in een gebouw moeten zitten van 9 uur tot 5 uur, dat er een scheiding is tussen werk en privé, we hebben een onderwijssysteem uitgedacht dat daarop is aangesloten en spreken over hoog- en laag- in plaats van praktisch en theoretisch opgeleid. Dat zijn culturele constructen die we hebben bedacht. We hebben een prachtige bureaucratie ingericht waardoor we niet meer afhankelijk zijn van de relatie met de burgemeester om iets voor elkaar te krijgen. We hebben wetten rond welzijn op werk, vakbonden en de CAO’s, die een gelijkheidsbeginsel en bescherming geven. Het enige probleem is dat de regels soms de boventoon zijn gaan voeren waardoor we de mens zijn vergeten. In veel organisaties zijn we de menselijke maat kwijtgeraakt.”

Toch wordt er in veel managementboeken gefocust op ons menselijk potentieel, creativiteit en emotionele intelligentie. 

“Er zijn veel boeken over omdat we dat nodig hebben. Net zoals er veel boeken zijn over timemanagement en rust omdat we dat missen. We hebben culturele antwoorden bedacht die een tijdje een goed idee waren, maar nu niet meer kloppen. Nu is er een vraag naar nieuwe antwoorden. Het invoeren van regels is een goed idee wanneer er geen regels zijn. Maar wanneer dat uit de hand loopt, moet je het ook weer bijsturen.”

Abonneer of vraag een proefnummer via www.tertio.be

In de spotlight: 

“In veel organisaties zijn we de menselijke maat kwijtgeraakt”

Antropoloog Jitske Kramer past inzichten uit andere culturen toe op leiderschap en organisaties. “Ik vind het leuk om naar de koppensnellers in Borneo te reizen en te kijken wat we van hen kunnen leren”, vertelt ze in Tertio nr. 1.120-1.121 van 28/7/’21. In haar jongste boek Werk heeft het gebouw verlaten bekijkt ze de impact van corona op organisaties als een cultuurshock. De cruciale vraag is volgens haar of we die shock beleven als een crisis of als een transformatieverhaal.
» Lees verder

“Hoe groter de macht van de predikant, hoe gevaarlijker het wordt”

Spotlights werpen hun stralen over de menigte, muziek zwelt aan. Dit is Hillsong, een internationale megakerk die wereldwijd meer dan 150.000 leden telt. Traditionele kerkgangers kunnen er wellicht alleen van dromen. Toch haalde de keten van pinkstergemeenten onlangs meermaals het nieuws wegens wanpraktijken. “Machtsmisbruik komt in elke kerk voor. Je hebt geen idee hoeveel”, stelt Nederlandse sektedeskundige Bram Krol in het Reformatorisch Dagblad. 
» Lees verder

Orbán leidt Europese dwarsliggers

Het Hongarije van premier Viktor Orbán is momenteel voorzitter van de zogenaamde Visegrád-4 groep, die naast Hongarije bestaat uit Polen, Tsjechië en Slowakije. De vier landen zijn weliswaar voorstander van Europese samenwerking, maar plaatsen grote vraagtekens bij de wijze waarop de EU is ingericht. Orbán streeft naar een Europa van sterke natiestaten. Brussel moet zo min mogelijk bevoegdheden hebben. 
» Lees verder

Tertio in je mailbox

Geef hieronder je e‑mailadres in en blijf als eerste op de hoogte van Tertio inhoud.

Ja, ik geef mijn toestemming om mijn naam- en adresgegevens, telefoon en email, op te nemen in het bestand van het christelijke opinieweekblad Tertio, Louis Frarynlaan 75, 2050 Antwerpen. Ik heb het recht op toegang tot, verbetering of schrapping van die gegevens. Mijn gegevens worden niet aan derden doorgegeven. ​