Tertio 1138 - Meer ogen en oren aan het bed alstublieft

Meer ogen en oren aan het bed alstublieft

“Diversiteit op de werkvloer is er op een manier altijd al geweest”, stelt Kristien Henderickx. Als een van de sprekers op het online webinar van 10 december over “Diversiteit in de zorg voor zin” en zelf aan de slag als pastor in de ouderenzorg, schetst ze de positie en de rol van spiritueel zorgverleners in die diverse zorgcontext. Als coördinator van de Beroepsvereniging voor katholieke pastores in de gezondheids- en welzijnszorg blikt ze tevens terug op 10 jaar Beroepsvereniging. 

Frederique Vanneuville

“We leven in een steeds diversere maatschappij en ook binnen levensbeschouwingen neemt de diversiteit toe”, steekt Kristien Henderickx van wal. In de wereld van de gezondheids- en welzijnszorg ziet ze hoe die diversiteit zowel bij medewerkers als zorgvragers toeneemt. “Spiritueel zorgverleners kunnen in dat netwerk van zorgvragers en -verleners een verbindende rol spelen omdat ze vertrouwd zijn met het spirituele taalspel.” Om die rol ten volle te kunnen opnemen, is het volgens Henderickx belangrijk dat spiritueel zorgverleners geïntegreerd zijn in de zorgteams. “De pastor draagt wezenlijk bij aan de verbetering van de totaalzorg. Dat lukt veel minder goed wanneer je een extern element bent dat er alleen bij geroepen wordt wanneer de patiënt expliciet om spirituele bijstand vraagt.”

Gelijkheid

Ook de samenwerking tussen de levensbeschouwingen evolueert. “Vroeger werkten alle levensbeschouwingen in de zorg naast elkaar. Vandaag loopt de samenwerking op sommige plaatsen ook nog moeilijk, maar er zijn toch al veel spiritueel zorgverleners die niet meer denken in termen van concurrentie maar vanuit de nood van de zorgvrager en vanuit een gezamenlijke inspanning voor de beste zorg voor die persoon. Die goede voorbeelden zijn tot nu toe wel vooral op het conto van individuele mensen te schrijven, hoewel de zendende instanties ook stappen doen om stimulansen tot samenwerking structureel te verankeren.”

Henderickx is er rotsvast van overtuigd dat het voor een dergelijke samenwerking noodzakelijk is dat spiritueel zorgverleners van verschillende levensbeschouwingen elkaar ontmoeten en leren kennen. “Waar het misloopt, spelen vooral vooroordelen een rol”, merkt ze. Er moet ook bewust worden omgegaan met het feit dat de katholieke zorgpastores in het landschap van zorg en welzijn numeriek in de meerderheid zijn. “Je kan daardoor vaak meer expertise en ervaring inzetten, maar dat geeft je nog geen macht over de ander. Er moet – ook bij de zendende instanties – steeds gedacht en gesproken worden vanuit gelijkheid. Zolang het concurrentiedenken blijft sluimeren, zal het niet lukken”, werpt ze op. “Zo zoeken we met een interlevensbeschouwelijke werkgroep samen naar wegen voor verdere professionalisering van ons beroep en daar leren we veel van elkaar. Meer interlevensbeschouwelijke samenwerking voor de opleiding van spiritueel zorgverleners zou een enorme boost geven en zou tevens een mooi signaal zijn aan de maatschappij dat samenwerking tussen levensbeschouwingen – die vaak als een privézaak afgedaan worden –, de moeite waard is en bijdraagt aan betere zorg. Daar geloof ik echt in. Eens je met elkaar in gesprek gaat, zoals bijvoorbeeld voor dit webinar, zie je zoveel kansen”, klinkt het overtuigd. 

Duwtje in de rug

Henderickx zag hoe Covid-19 de interlevensbeschouwelijke samenwerking her en der een duwtje in de rug gaf. “Je mocht niet langer vlinderen over alle afdelingen, waardoor sommigen die voordien niet langsgingen bij zorgvragers met een andere levensbeschouwing, dat nu wel deden en dat bracht een en ander in beweging. Bovendien was er zo’n explosie van spirituele noden, dat de samenwerking met sociaal assistenten en psychologen noodzakelijk was. Doordat er veel meer interdisciplinair gewerkt moest worden, geraakte de pastor vanzelf beter geïntegreerd in het zorgteam. Covid-19 is in die zin ook een kans. De gevoeligheid voor verbinding, afscheid en spirituele vragen is sterk verhoogd en het is tevens gebleken dat pastores bijdragen aan de zorg voor de zorgenden, zeker nu de veerkracht van velen van hen onder druk is komen te staan.” 

 


Door de explosie aan zinvragen door Covid-19 moeten pastores veel meer interdisciplinair werken en geraken ze vanzelf beter geïntegreerd in zorgteams. Tevens blijkt duidelijk dat zij bijdragen aan de zorg voor de zorgenden.  © Unsplash

 

Zichtbaarheid

Het fundamentele belang van spirituele zorg in de schijnwerpers zetten is al 10 jaar zowat de belangrijkste doelstelling van de Beroepsvereniging voor katholieke pastores in de gezondheids- en welzijnszorg. “Voor ons beroep is er slechts een miniem wettelijk kader. We ijveren al sinds onze oprichting via meerdere sporen – onder meer het interlevensbeschouwelijke – voor een erkenning van ons beroep”, vertelt de coördinator. Die inspanning gaat hand in hand met de uitbouw van een breed netwerk. “We hebben bijvoorbeeld goede contacten met andere organisaties die staan voor totaalzorg, zoals Palliatieve Zorg Vlaanderen en het Expertisecentrum Dementie.” Ook politici behoren tot het netwerk. “Daar merken we bij velen een grote onwetendheid over ons beroep. Hun eerste vraag is steevast: wat gaat het kosten? En dan: wat levert het op? Er is intussen gelukkig al heel wat onderzoek dat aantoont dat ons beroep een reëel verschil maakt en dan kan je direct heel anders met elkaar spreken, met onderbouwde argumenten en concrete casussen. We volgen ook zelf wat er leeft in de politiek zodat wij daar ons karretje aan kunnen vasthaken zodra we kansen zien om bij te dragen aan goede zorg. De politiek heeft een eigen agenda en het is niet zo makkelijk op die agenda te komen. We zetten daarom sterk in op de zichtbaarheid van ons beroep en trachten ook via de media het grote publiek te bereiken. Zo wek je mee de aandacht en interesse van politici. Als spirituele zorg in de media aanwezig is, wetenschappelijk onderbouwd blijkt te zijn en wordt vermeld door andere organisaties die werken aan goede zorg, dan zien zij dat je niet zomaar om spirituele zorg heen kan en dat de discussie over meer handen aan het bed moet worden uitgebreid naar meer ogen en oren aan het bed.”

Zaaien en hopelijk oogsten

“De Beroepsvereniging heeft de voorbije 10 jaar ontzettend veel gezaaid. Natuurlijk hebben we alleen de zaadjes in de hand en niet de oogst, maar het zou leuk zijn als de contacten met politici nu effectief zouden resulteren in een parlementair debat en dat het tot een erkenning van ons beroep mag komen”, besluit Henderickx hoopvol.  III

Het gratis online webinar Levensbeschouwingen in gesprek. Diversiteit in de zorg voor zin vindt plaats op vrijdag 10 december van 14 tot 16 uur. www.ucsia.org

» Meer lezen (pdf, enkel voor abonnees)

Tertio in je mailbox

Geef hieronder je e‑mailadres in en blijf als eerste op de hoogte van Tertio inhoud.

Ja, ik geef mijn toestemming om mijn naam- en adresgegevens, telefoon en email, op te nemen in het bestand van het christelijke opinieweekblad Tertio, Louis Frarynlaan 75, 2050 Antwerpen. Ik heb het recht op toegang tot, verbetering of schrapping van die gegevens. Mijn gegevens worden niet aan derden doorgegeven. ​