Tertio 453 - ‘Geen paaskaarsheilige maar gepassioneerde Spaanse furie’

Myrjam De Keyser over Teresa van Avila:

‘Geen paaskaarsheilige maar gepassioneerde Spaanse furie’

Voor de vijfde keer richt La Verna – een beweging voor bewustzijn, inspiratie en verbondenheid – inspiratiedagen in. Op die dagen getuigen bijzondere mannen of vrouwen over hun leven en de personen die hen raakten. Zo spreekt oogarts Myrjam De Keyser over de zakenvrouw en mystica Teresa van Avila.

Emmanuel Van Lierde | Al waren Myrjam De Keyser en haar echtgenoot ongelovig opgevoed, ze waren beiden zoekend en deden uiteindelijk de stap naar het geloof. Ze volgden het catechumenaat, werden gevormd en huwden kerkelijk. Omdat ze anderen in het geloof wensten te begeleiden, volgden ze de opleiding tot pastoraal werker, maar toch voelden ze dat er iets in hun leven ontbrak. Ze hadden wel kennis over het geloof, maar misten het contact met God. Door hun zoektocht langs kloosters en door familiedagen leerden ze de familie Goyvaerts-Driessen kennen, die inwoont bij de Karmel in Vilvoorde. “Dat wilden we ook en we namen contact met de karmelietessen van Sint-Niklaas. In 1999 waagden we, toen de drie kinderen nog klein waren, de overstap”, getuigt De Keyser. “Zo kunnen we ons gezin en onze job combineren met gebed en spiritualiteit.” De woning van het gezin ligt letterlijk binnen de muren van het slotklooster waar veertien karmelietessen wonen.

Thérèse van Lisieux was voor De Keyser geen onbekende, maar de zusters van de Karmel spraken over een andere ‘Teresa’. “Om die te leren kennen, trokken we op vakantie naar Avila. Het is een pittoreske stad, midden in Spanje. Teresa is daar alomtegenwoordig. Daar ontdekte ik dat ze geen ideale ‘paaskaarsheilige’ was, wel een gepassioneerde Spaanse furie”, vertelt De Keyser. “Teresa van Avila is de patrones van de bevoorraders van het leger. Het duurde lang vooraleer ik doorhad hoe dat kwam. Dat had te maken met haar zorg voor de inboedel en het proviand van haar kloosters. Door haar connecties slaagde ze daar wonderwel in. Ze was een echte zakenvrouw. Volgens mij is het typisch vrouwelijk vele dingen te kunnen combineren. Zoals wij vandaag job, gezin en huishouden managen, zo zag Teresa tegelijk haar zusters graag, schreef ze brieven en aanbevelingen aan de priorinnen, regelde ze de praktische beslommeringen en had ze een sterke band met God.”

Omdat vrouwen in die tijd als intellectueel inferieur werden beschouwd en omdat de contrareformatie bepaalde dat alleen gewijde mannen en het leergezag autoriteit in de kerk hadden, moesten vrouwen als Teresa wel vechten voor hun plaats in kerk en samenleving. “Dat ook vrouwen door hun mystieke ervaringen een gezagvolle stem in de kerk konden hebben, werd en wordt ten zeerste gewantrouwd”, vindt de Keyser. “Nochtans is de mens meer dan alleen het verstand. Ook het hart en het innerlijk spelen een grote rol in ons leven. Kijk maar naar de financi-ele crisis: die is niet zo rationeel, daar komt veel buikgevoel bij kijken. Omdat het gevoel wordt onderdrukt, zoeken velen naar spiritualiteit in het Oosten, al bieden onze westerse mystici daar evengoed soelaas. Daarom zie ik mezelf als een promotor van Teresa.”

Zakenvrouw en mystica

Teresa de Cepeda y Ahumada (1515-1582) trad in 1535 toe tot de Karmel in haar geboorteplaats Avila. Vanaf de vastentijd van 1554 maakte ze een bekering door en begon ze een radicaal religieus leven. Dat leidde tot een hervormingsbeweging binnen de Karmel. In Johannes van het Kruis en Jeronimo Gracián vond ze twee trouwe medewerkers die de hervorming in de mannenkloosters doorvoerden. Voor haar eerste mystieke ervaringen voelde Teresa zich veeleer onzeker en besluiteloos, maar de mystieke verenigingen met Christus hielpen haar een sterke persoonlijkheid te ontwikkelen. Ze werd een realistische ordestichteres die tot haar dood in Alba de Tormes rondreisde voor Christus. Pas na haar dood werden haar spirituele geschriften gepubliceerd, waaronder de autobiografie Verhaal van mijn leven, Boek der kloosterstichtingen, Weg van de volmaaktheid, Innerlijke burcht en enkele honderden brieven.

Deze ‘bruid van Christus’ werd in 1622 heilig verklaard en in 1970 als eerste ‘dochter van de kerk’ tot kerklerares uitgeroepen. In het boek Zo mooi van binnen. Ontdekkingsreis met Teresa van Avila gaat Myrjam De Keyser na wat die heilige van 400 jaar geleden ons vandaag te bieden heeft. Het is een toegankelijke kennismaking met de Spaanse mystica (zie www.bijzonder.be). (EVL)


 

» Meer lezen (pdf, enkel voor abonnees)

Tertio in je mailbox

Geef hieronder je e‑mailadres in en blijf als eerste op de hoogte van Tertio inhoud.

Ja, ik geef mijn toestemming om mijn naam- en adresgegevens, telefoon en email, op te nemen in het bestand van het christelijke opinieweekblad Tertio, Louis Frarynlaan 75, 2050 Antwerpen. Ik heb het recht op toegang tot, verbetering of schrapping van die gegevens. Mijn gegevens worden niet aan derden doorgegeven. ​