Tertio 462 - Religies botsen en verzoenen zich in Nigeria

Vriendschap imam Ashafa en pastor Wuye schept hoop

Religies botsen en verzoenen zich in Nigeria

Recent communautair geweld in Nigeria heeft weer honderden levens geëist. Toch komen uit het volkrijkste Afrikaanse land ook hoopvolle voorbeelden van verzoening en dialoog.

Jan De Volder | De rellen in Jos, hoofdstad van de Nigeriaanse deelstaat Plateau, braken eind november uit na lokale verkiezingen, toen de kandidaat van de partij die vooral door christenen wordt gesteund het gehaald bleek te hebben van de islamitische kandidaat. Nu verlopen verkiezingen in Nigeria zelden eerlijk en geeft de uitslag wel vaker aanleiding tot geweld. Het politieke conflict kreeg al snel een religieuze dimensie: kerken en moskeeën werden in brand gestoken en de onlusten kostten aan naar schatting vierhonderd mensen het leven, met slachtoffers en daders aan weerskanten. In 2001 was de stad al eens het toneel van intercommunautair geweld, met zo’n duizend doden tot gevolg.

Hoewel dit eens te meer het beeld van Nigeria als een gewelddadig frontgebied tussen moslims en christenen dreigt te bevestigen, moet toch worden onderstreept dat moslims en christenen er doorgaans vreedzaam naast en met elkaar leven. Er zijn zelfs voorbeelden van spectaculaire verzoeningen. Dat van imam Mohammed Ashafa en de christelijke pastor James Wuye spreekt tot de verbeelding. Beiden komen uit Kaduna, een stad die in de jaren negentig ook vaak het toneel was van geweld tussen christenen en moslims. Ashafa en Wuye lieten zich daarbij niet onbetuigd. Zij waren de leiders van jeugdige milities die vaak met elkaar slaags raakten. Bij één episode raakte Wuye, een pastor van een neoprotestantse kerk, zelfs zijn rechterhand kwijt. Hij zon op wraak en wilde Ashafa, die stamt uit een invloedrijk moslimgeslacht, vermoorden. Halfweg de jaren 1990, bij een vergadering in het huis van de gouverneur over inentingen en de rol van de lokale religieuze gemeenschappen daarbij, bleken beide aartsvijanden aanwezig. Een journalist nam hen daar bij de hand, bracht hen bij elkaar en zei: “Jullie moeten praten want alleen jullie kunnen vrede in Kaduna brengen.”

De twee gezworen vijanden raakten inderdaad met elkaar aan de praat. Voor beiden werd het een bekeringsproces. “Ik begon in te zien dat ik bij mijn lezing van de Koran misleid was door leraars met slechte bedoelingen”, zegt imam Ashafa. “Anderen deden mij inzien dat ik niet mijn vijand moest vernietigen, maar wel de haat die hij voor mij koestert. Zowel de Koran als de Bijbel bezit de kracht om vijanden om te vormen in vrienden.” Ook pastor Wuye deed die ervaring op. “Bij mij duurde het wat langer, omdat de wraakgevoelens in mijn hart zo sterk waren”, geeft hij toe. “Maar uiteindelijk leerde ik wat Jezus bedoelt als Hij ons zegt onze vijanden te beminnen. Het is de enige weg naar vrede: al het andere houdt de spiraal van wraak en geweld in stand.” Hun verzoening had een grote impact op Kaduna. Samen richtten ze het ‘Kaduna Interfaith Mediation Centre’ op en Kaduna is sindsdien relatief stabiel. 

Hun model van ‘grassroots’ interreligieuze dialoog en verzoening wekte ook elders aandacht. Over hun merkwaardige verhaal werd de documentaire The imam and the pastor gedraaid. Sinds enkele jaren gaan Wuye en Ashafa samen de boer op, zowel binnen als buiten Nigeria, om moslims en christenen te leren hoe ze met elkaar in het reine kunnen komen en vreedzaam kunnen samenleven. Vooral de aandoenlijke vriendschap tussen beide vroegere aartsvijanden springt daarbij in het oog, bijvoorbeeld als ze elkaar plagen of als de imam spontaan het bord vasthoudt van de eenarmige pastor als die moeite heeft met eten. De voorbije maanden waren ze actief in Kenia, dat begin dit jaar eveneens aan hevig geweld ten prooi viel.  In enkele zwaar verscheurde gemeenschappen organiseerden ze een ‘Sorry Book’, waar iedereen aan zijn medemens kon zeggen wat hij hem precies had aangedaan en hem om vergeving vragen. Nog deze maand wordt dat proces afgerond met een groots verzoeningsfestival. Maar wellicht hebben ze nu nog eerst wat werk voor de boeg in Jos. 

www.fltfilms.org.uk/imam.html.

» Meer lezen (pdf, enkel voor abonnees)

Tertio in je mailbox

Geef hieronder je e‑mailadres in en blijf als eerste op de hoogte van Tertio inhoud.

Ja, ik geef mijn toestemming om mijn naam- en adresgegevens, telefoon en email, op te nemen in het bestand van het christelijke opinieweekblad Tertio, Louis Frarynlaan 75, 2050 Antwerpen. Ik heb het recht op toegang tot, verbetering of schrapping van die gegevens. Mijn gegevens worden niet aan derden doorgegeven. ​