Tertio 468 - Fabeltjesland

Standpunt:

Fabeltjesland

Peter Vande Vyvere | Ongerijmd, blind en absoluut kwaad tegen de meest weerloze en onschuldige wezens. Het besef dat zoiets mogelijk is. En dat het ons allen kan overkomen. Dat verklaart waarom de gruwelijke moordraid in de kindercrèche van Sint-Gillis-Dendermonde zo vreselijk schokt. De commentatoren signaleerden al snel dat de samenleving tegen dergelijke waanzin niets vermag. Dit was niet te voorzien en evenmin kunnen we maatregelen treffen om het in de toekomst te vermijden. Buiten de dader om zoeken naar verantwoordelijkheid en schuld, heeft geen zin.

Beangstigend is ook dat zo’n afgrondelijk kwaad niet te begrijpen valt. In de dagen na de vreselijke gebeurtenis viel meermaals het woord ‘noodlot’. Yves Desmet wees er in de weekendeditie van De Morgen terecht op dat gelovige noch ongelovige zinzoekers zo’n zinloosheid kunnen verklaren of uitleggen. Verbijsterd, woordeloos en machteloos meeleven met de slachtoffers en hun naasten lijkt de enig mogelijke houding. Die hebben inderdaad niets aan vrome woorden en grote theorieën. Voor hen is er alleen donkere nacht. We kunnen hoogstens aan hun zijde blijven. Is er voor deze samenleving verder geen perspectief? Kunnen we alleen bitter en ontnuchterd vaststellen dat we finaal weerloos zijn en overgeleverd aan de blinde krachten van het kwaad, als we ten minste pech hebben? Met als enige winst dat we dat voortaan inzien. Maar is deze wel erg bittere en kille wijsheid de enig denkbare?

Misschien heeft het christendom toch iets anders te zeggen over de afschuwelijkste en meest zinloze gruwel. Allereerst: het ontkent die niet. Christelijk geloof is geen opium – noch van, noch voor het volk. Oude woorden als ‘erfzonde’, ‘zonde’ en ‘duivel’ zijn schamele pogingen om de macht van het ongrijpbare kwaad in taal te vatten. Het christendom minimaliseert het redeloze lijden niet. Het is er integendeel zeer mee vertrouwd. De dood van de gekruisigde was niets anders: de volkomen onrechtmatige moord op een onschuldige, die niets dan weerloze goedheid was. Zijn geliefden beleefden dat roemloze einde aanvankelijk als een compleet failliet. Maar op een of andere manier is een nieuw perspectief gedaagd en ervoeren zij onweerstaanbaar dat niet de zinloze dood, maar de liefde het laatste woord had. Ze verwoordden het zo: “Hij is niet dood, maar leeft. God heeft hem uit de doden opgewekt.” Voor hen en voor de talloze gelovigen na hen voedde dit verrijzenisgeloof de hoop dat de duistere machten in deze wereld uiteindelijk niet zegevieren. Althans niet als we in de ruimte en het krachtveld van de gekruisigde leven.

Dat alles doet niets af aan de gruwel in Fabeltjesland. Maar het kan die wel in een ander perspectief plaatsen, al vraagt dat nog veel tijd: misschien heeft ook dit zinloze lijden niet het laatste woord. Mogelijk overwint de liefde toch. Ooit. Is dat ook niet de hoop van de vele duizenden die de voorbije dagen aan de herdenkingen deelnamen?

Uw reacties zijn welkom op peter.vandevyvere@tertio.be.

» Meer lezen (pdf, enkel voor abonnees)

Tertio in je mailbox

Geef hieronder je e‑mailadres in en blijf als eerste op de hoogte van Tertio inhoud.

Ja, ik geef mijn toestemming om mijn naam- en adresgegevens, telefoon en email, op te nemen in het bestand van het christelijke opinieweekblad Tertio, Louis Frarynlaan 75, 2050 Antwerpen. Ik heb het recht op toegang tot, verbetering of schrapping van die gegevens. Mijn gegevens worden niet aan derden doorgegeven. ​