Tertio 475 - Van visioen tot nachtmerrie

Standpunt:

Van visioen tot nachtmerrie

Peter Vande Vyvere | Bedroevend, vals en klein. Andere woorden zijn er niet om het voorval met de kanselrede voor het Mechelse cultuurfestival Stadsvisioenen te typeren. ‘Danneels blokkeert deelname Erwin Mortier aan Stadsvisioenen Mechelen’ kopte de krant De Morgen vorige donderdag. Na een fikse mediarel en na de afzegging van de auteurs Conny Palmen en Gerrit Komrij, werden de zogenaamde kanselredes, literaire lezingen in kerken, ‘gecanceld’. De Mechelse burgemeester Bart Somers (Open VLD) komt met een alternatief literair programma op de proppen onder de noemer Hagenpreken – ‘gericht tegen de almacht van de katholieke kerk’. Om twee redenen is dat hele gedoe absurd. Ten eerste heeft de kardinaal persoonlijk volstrekt niets met de niet-selectie van Mortier te maken. Ten tweede is de heisa door De Morgen – minstens mee – georchestreerd als promotiestunt voor Mortiers boek Mijn tweede huid. Dat werk werd als merchandising bij de jongste weekendeditie van de krant verkocht. De door auteurs en journalisten zo geroemde intellectuele eerlijkheid en kritische zin moesten wijken voor snelle sensatie en plat gewin. Ten koste van een boeiend cultuurproject – de confrontatie van christelijke iconografie en actuele literaire creativiteit. Ten koste alweer van de geloofwaardigheid van de katholieke kerk. Want het eerste bericht, juist of fout, blijft in de geesten hangen.

Laten we het toch proberen: wat is er echt gebeurd? De literaire organisatie ‘Behoud de begeerte’ spreekt enkele auteurs aan om voor Stadsvisioenen een kanselrede te houden. Onder hen Mortier met als invalshoek de teloorgang van Bijbelse en mythologische kennis en de gevolgen daarvan voor het smaken van kunst. Hij ziet dat evenwel niet zitten, stelt een ander thema voor, maar wordt uiteindelijk niet gekozen. Inderdaad, mee doordat de vertegenwoordigers van het bisdom in de organiserende werkgroep huiveren voor een rel, Mortiers felle uithaal naar Danneels tijdens Hugo Claus’ uitvaart in gedachten. Allesbehalve een onzinnige reflex, in een kerkgebouw past enige sereniteit. Geen vuiltje aan de lucht overigens – vele maanden lang niet. Tot De Morgen in zijn reeks ‘Parels uit de Nederlandstalige literatuur’ Mortiers Mijn tweede huid promoot. Een relletje is altijd meegenomen, moeten ze hebben gedacht. Hans Geybels, woordvoerder van Danneels opgebeld, diens uitleg een persoonlijke draai gegeven en doel bereikt: daar staat die kardinaal als een bekrompen, rancuneuze en censurerende machtsmens te kijk.

Blijkbaar is bij ons de tijd nog niet rijp voor een ernstige en diepgaande dialoog tussen christendom en mainstream cultuur. Dat is anders in buurlanden als Frankrijk en Nederland. En als het gaat over censuur, zou het dan niet veeleer de kerk zijn die aan de klaagmuur mag staan? Nog niet zo gek lang geleden werd een ‘vrije tribune’ met een bisschoppelijke bijdrage aan het euthanasiedebat geweigerd, niet eens in De Morgen, maar in De Standaard. Voorbeelden van oneerlijke berichtgeving op radio en tv zijn legio. Vooralsnog blijven we hier steken in voorspelbare posities en clichés. Nog even geduld.

Uw reacties zijn welkom op peter.vandevyvere@tertio.be.

» Meer lezen (pdf, enkel voor abonnees)

Tertio in je mailbox

Geef hieronder je e‑mailadres in en blijf als eerste op de hoogte van Tertio inhoud.

Ja, ik geef mijn toestemming om mijn naam- en adresgegevens, telefoon en email, op te nemen in het bestand van het christelijke opinieweekblad Tertio, Louis Frarynlaan 75, 2050 Antwerpen. Ik heb het recht op toegang tot, verbetering of schrapping van die gegevens. Mijn gegevens worden niet aan derden doorgegeven. ​