Tertio 524 - Naar pedofielvrije kerk

Standpunt:

Naar pedofielvrije kerk

Peter Vande Vyvere | Kerkelijke pedofilieschandalen in Ierland, Duitsland en Nederland dreigen de geloofwaardigheid van de katholieke kerk een diepe knauw te geven, zoals eerder in de VS gebeurde. Dergelijke drama’s vergen een nuchtere kijk en een krachtige aanpak.

In Duitsland meldden zich 115 slachtoffers van misbruik aan, gepleegd in instellingen van de jezuïeten in de jaren 1970 en 1980. Minstens twaalf (ex-)paters staan onder beschuldiging. In Ierland verscheen een onderzoeksrapport naar seksueel misbruik van kinderen in het aartsbisdom Dublin. Dat rapporteerde klachten van de voorbije 35 jaar tegen 172 priesters en religieuzen. De Ierse bisschoppen werden daarvoor onlangs bij paus Benedictus XVI geroepen. In Nederland verscheen zopas het boek De pater en het meisje. Daarin beschrijft journalist Gerard van Westerloo hoe zijn zus als tiener door een pater werd misbruikt en hoe de man vandaag, geconfronteerd met de feiten, die minimaliseert en ontkent.

Dat alles wekt terecht veel ergernis. Aanranding van weerloze kinderen en jongeren is hoe dan ook een van de ergste misdrijven, maar wanneer ze door priesters wordt gepleegd, revolteer je des te meer. Wegens de symbolische verwijzing van het priesterambt naar Jezus Christus. Maar ook wegens de grove schending van het vertrouwen – zo essentieel in een pastorale relatie. Sommigen wijzen het celibaat met de vinger. De realiteit spreekt dat tegen: verhoudingsgewijs komen de meeste gevallen van kindermisbruik in het gezin voor. Statistisch gezien is het 36 keer waarschijnlijker dat mannen die geen celibaatgelofte hebben afgelegd seksueel misbruik plegen dan dat katholieke priesters dat doen, berekende de Duitse hoogleraar forensische psychiatrie Hans-Ludwig Kröber. In onze terechte verontwaardiging dreigen we te vergeten dat ook de ‘normale’ monogame seksualiteitsbeleving beheersing en sublimering van de seksuele drift vergt. De idee dat het ‘niet uitleven’ van je seksuele impulsen kindermisbruik veroorzaakt, is al te primitief.

Toch gaat de kerkorganisatie niet vrijuit. Een ding maakt het Ierse rapport glashelder duidelijk: al te vaak dreigen kerkverantwoordelijken uit naïviteit of uit zorg voor de goede naam van de kerk ‘weg te kijken’ als een priester van pedofilie wordt beschuldigd. Hoe begrijpelijk ook vanuit de vaderlijke positie van een religieuze overste of bisschop, zo’n houding doet slachtoffers onrecht aan en creëert nieuwe slachtoffers. Krachtdadige confrontatie, doorverwijzing, sanctionering, therapie en blijvende omkadering van de dader zijn onontbeerlijk. Veelal is een verbod nog als priester te werken de enige goede beslissing.

Het kerkelijk recht is ondubbelzinnig. Bovendien bestaat in de meeste landen – ook bij ons – een meldpunt met experts die los van de kerkelijke overheid slachtoffers opvangen en is er een protocol voor de aanpak van seksueel misbruik in pastorale relaties. Die hefbomen moeten consequent worden benut. Ten slotte blijft het uiterst nodig dat ambtsdragers in de pastoraal ‘taboeloos’ worden gevormd in én getoetst op een evenwichtige integratie van seksualiteit in hun leven.

Uw reacties zijn welkom op peter.vandevyvere@tertio.be.

» Meer lezen (pdf, enkel voor abonnees)

Tertio in je mailbox

Geef hieronder je e‑mailadres in en blijf als eerste op de hoogte van Tertio inhoud.

Ja, ik geef mijn toestemming om mijn naam- en adresgegevens, telefoon en email, op te nemen in het bestand van het christelijke opinieweekblad Tertio, Louis Frarynlaan 75, 2050 Antwerpen. Ik heb het recht op toegang tot, verbetering of schrapping van die gegevens. Mijn gegevens worden niet aan derden doorgegeven. ​