Tertio 525 - Dood op bestelling

Standpunt:

Dood op bestelling

Peter Vande Vyvere | Vanaf een zekere leeftijd, als je alles gehad en gezien hebt, zou je het recht moeten hebben een spuitje te vragen en je leven af te ronden.” De Radio 1-journaliste en Kristien Hemmerechts, auteur van De dood heeft mij een aanzoek gedaan, waren het vorige week maandag roerend eens. Diezelfde avond zond Eén de tweede aflevering van de ‘Brecht-reportage’ van Annemie Struyf uit. De meest aangrijpende scène daarin: zuster Augustina, stokoud en aan het ziekbed gekluisterd, fluistert van onder de spierwitte lakens dat ze ononderbroken – “dag en nacht” – de rozenkrans bidt: “Voor mensen in nood. Er zijn zoveel mensen die lijden, mevrouw”. En: “Ik hoop dat ik hier gelukkig mag sterven.”

Tussen die twee posities beweegt zich de houding van onze tijdgenoten tegenover de dood. Zowat het hele palet aan opinies en opvattingen daarover registreert Hemmerechts in haar jongste boek. Een dagboek waarin ze, van 9 oktober 2008 tot 8 juli 2009, krantenberichten over de dood citeert en commentarieert. Moordpartijen, gezinsdrama’s, euthanasie- en zelfmoord-‘gevallen’ passeren de revue. Het dramatische raamverhaal is haar eigen worsteling met het gevoel dat ze op haar 54ste misschien wel ‘rond’ is met haar leven. Het is verleidelijk Hemmerechts zomaar af te schieten: “We kennen haar. Notoir provocateur. Prototype van het verzet tegen de katholieke samenleving van weleer.” Dat zou niet fair zijn. Haar vorige boek, Kleine zielen, gebaseerd op het levensverhaal van Thérèse van Lisieux, illustreerde al dat ze integer met religieuze en levensbeschouwelijke vragen omgaat. Openheid van geest en een clevere analyse kun je haar niet ontzeggen. Maar ze blijft een typische opiniemaker van de mainstream cultuur. In haar jongste boek geeft ze toe te behoren tot “de zelfbewuste generatie die haar vruchtbaarheid, haar liefdesleven, álles heeft willen controleren.” En die dus ook de dood in eigen handen wil nemen.

Daarin schuilt de angel van haar relaas: het documenteert onze tijd, maar is te weinig kritisch voor de ideologische grondslagen van de actuele cultuur. Het paradigma van de absolute zelfbeschikking blijft glansrijk overeind. De schrijfster gaat duidelijk niet akkoord met Herman Nys – hoogleraar bio-ethisch recht en geen ‘huisarts’, professor Hemmerechts –, die zich kant tegen de trend euthanasie als normaal medisch handelen te beschouwen. Volgens hem zet dat de poort wijd open naar ‘dood op bestelling’. Trouwens, ook Hemmerechts erkent dat er een klimaat kan ontstaan waarin ‘levens-afronding’ aan hoogbejaarde of zwaar zieke mensen wordt opgedrongen.

Dat je vandaag wordt uitgedaagd keuzes te maken over de manier waarop je wil sterven, is onvermijdelijk en biedt wellicht zelfs kansen. Uitgerekend daarom zijn getuigenissen als die van de oude moniale van Brecht goud waard. Immers: ook nu blijft het mogelijk met lucide overgave de dood tegemoet te gaan, helemaal uitgepuurd en in alle eenvoud gericht op de ander.

Uw reacties zijn welkom op peter.vandevyvere@tertio.be.

» Meer lezen (pdf, enkel voor abonnees)

Tertio in je mailbox

Geef hieronder je e‑mailadres in en blijf als eerste op de hoogte van Tertio inhoud.

Ja, ik geef mijn toestemming om mijn naam- en adresgegevens, telefoon en email, op te nemen in het bestand van het christelijke opinieweekblad Tertio, Louis Frarynlaan 75, 2050 Antwerpen. Ik heb het recht op toegang tot, verbetering of schrapping van die gegevens. Mijn gegevens worden niet aan derden doorgegeven. ​