Tertio 527 - Hoofddoek onder vuur

Standpunt:

Hoofddoek onder vuur

Peter Vande Vyvere | De Raad van State kwam gisteren bijeen om zich te beraden over het hoofddoekenverbod in het Gemeenschapsonderwijs (GO!). Bij het ter perse gaan van dit nummer was nog niet bekend welk standpunt de Raad inneemt. Wel adviseerde een auditeur van de Raad van State een decreet uit te vaardigen dat het dragen van religieuze kentekens op school regelt. Een groep van vijftig professoren uit de verschillende Vlaamse universiteiten pleitte maandag in De Morgen en in De Standaard eveneens voor zo’n decreet – voor alle netten en met als teneur dat een verbod veeleer uitzondering dan regel moet zijn.

Filosoof Etienne Vermeersch publiceerde eind vorige week een rapport dat ook al pleitte voor een wetgevend initiatief over de kwestie. Zijn standpunt was evenwel radicaler en komt neer op een algemeen hoofddoekenverbod in (secundaire) scholen en in bepaalde ambten in openbare besturen. Vermeersch beargumenteerde zijn stelling met een studie over ‘de islam en de hoofddoek in België’. Daarin wijt hij de toenemende hoofddoekdracht bij moslimmeisjes aan internationale fundamentalistische stromingen. Hij argumenteert uitvoerig dat de Koran de hoofddoek niet oplegt en dat de interpretaties van traditionele Korangeleerden en actuele plaatselijke gebruiken zeer divers zijn. Een verbod kan volgens Vermeersch dan ook nooit als een inbreuk op de godsdienstvrijheid worden beschouwd.

Wat hem vooral stoort in de groeiende populariteit van de hoofddoek is dat die in onze samenleving de levensbeschouwelijke ‘pacificatie door secularisering’ sinds de jaren 1960 verstoort. En dat hij als een soort propagandasymbool functioneert voor islamitische regels en gebruiken die niet stroken met de Europese wetten en geplogenheden of zelfs met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens.

De zwakte in de gedocumenteerde argumentatie van Vermeersch is dat hij eigenmachtig een interpretatie toekent aan een actuele kledingtrend bij jonge moslima’s. Zou het in de Europese samenleving bijvoorbeeld niet kunnen gaan om een bescheiden, maar trots geloofsgetuigenis in een cultuur die zich (nog) niet actief pluralistisch, maar vervlakkend laïcistisch profileert? Natuurlijk moeten we extremistische tendensen krachtdadig bestrijden, maar het is zeer de vraag of een hoofddoekenverbod die niet veeleer aanwakkert dan tempert. Op dit punt stellen de professoren zich in hun bewuste open brief dialogaler op. Ze vinden dat de onderwijsminister in de aanloop naar een decreet in dialoog moet gaan met de ‘islamitische Vlamingen’ en een haalbaar compromis moet zoeken.

Nog wel het meest op dialoog gericht is het Vlaams Secretariaat van het Katholiek Onderwijs dat de lokale situatie valoriseert. In een nota van september vorig jaar legt directeur-generaal Mieke Van Hecke het beslissingsrecht bij de plaatselijke schoolgemeenschap. Die moet vanuit het eigen pedagogisch project en in overleg tot een breed gedragen standpunt komen dat in de eigen context het beste werkt. Dat subsidiariteitsprincipe zou in de hoofddoekkwestie wel eens de meest aangewezen leidraad kunnen zijn.

Uw reacties zijn welkom op peter.vandevyvere@tertio.be.

» Meer lezen (pdf, enkel voor abonnees)

Tertio in je mailbox

Geef hieronder je e‑mailadres in en blijf als eerste op de hoogte van Tertio inhoud.

Ja, ik geef mijn toestemming om mijn naam- en adresgegevens, telefoon en email, op te nemen in het bestand van het christelijke opinieweekblad Tertio, Louis Frarynlaan 75, 2050 Antwerpen. Ik heb het recht op toegang tot, verbetering of schrapping van die gegevens. Mijn gegevens worden niet aan derden doorgegeven. ​