Tertio 532 - Gezond verstand

Standpunt

Gezond verstand

Peter Vande Vyvere | Als alles goed gaat, debatteert de federale Kamer donderdag over Jean-Luc Dehaenes “voorstel ten gronde met het oog op de onderhandeling inzake institutionele problemen en in het bijzonder Brussel-Halle-Vilvoorde”. Bij het ter perse gaan van dit nummer was de inhoud van het voorstel nog niet bekend. Toch enkele oriëntaties voor een ‘zindelijke’ discussie.

Allereerst: de fundamentele houding moet er een zijn van absolute wil tot slagen. De BHV-anomalie moet sowieso worden opgelost, willen in dit land nog federale verkiezingen mogelijk zijn. Bovendien zijn verdere stappen in de staatshervorming nodig om de beleidsniveaus efficiënter te maken en de grote sociaaleconomische problemen – werkgelegenheid, vergrijzing en instandhouding van ons sociaal zekerheidsstelsel – daadkrachtig aan te pakken. Een enquête van de weekbladen Knack en Le Vif bij bedrijfsleiders, kaderleden, artsen en leerkrachten leerde vorige week dat ook almaar meer toonaangevende Franstaligen voor meer regionalisering gewonnen zijn: ongeveer de helft, tegenover zowat 80 procent Nederlandstaligen.

Een ander belangrijk principe in communautaire onderhandelingen is bereidheid tot compromis. Samenleven in verschil is altijd een kwestie van geven en nemen. Niemand zal alles binnenhalen en vroegere stoere verklaringen zullen moeten worden gemilderd. Dat is allesbehalve oneerbaar. De protestantse socioloog Max Weber maakte in zijn beroemde essay Politik als Beruf (1919) een nuttig onderscheid tussen ‘gezindheidsethiek’ waarbij de principes centraal staan en ‘verantwoordelijkheidsethiek’ waarin de praktische gevolgen van politieke beslissingen wegen. Goede politiek hanteert beide, maar zeker in communautaire kwesties is een stevige portie verantwoordelijkheidszin aangewezen.

Het is in dit blad al vaker benadrukt: over de communautaire perikelen kun je christelijk-ethisch geen absolute uitspraken doen. Toch zijn bij de uitbouw van een federale staatsordening twee belangrijke christelijke principes onontbeerlijk: solidariteit en subsidiariteit. Christelijke solidariteit heeft een typische kleur: ze is in principe grenzeloos. Die grenzeloosheid heeft diepe geestelijke wortels: ze weerspiegelt de radicale zelfgave van Jezus Christus voor de redding van allen zonder onderscheid. Christelijke solidariteit is bovendien bij uitstek bedacht op de zwaksten. Natuurlijk moet in concrete politieke debatten worden beslecht wat transparante en wat oneigenlijke solidariteit betekent.

Ook het principe van subsidiariteit stamt rechtstreeks uit de katholieke sociale leer. Het betekent onder meer dat hogere instanties niet moeten instaan voor wat door lagere instanties kan worden afgehandeld. Ziehier een argument om ‘verspreide’ bevoegdheidspakketten zoals werkgelegenheidsbeleid of fiscaliteit beter op elkaar af te stemmen en voor de verschillende realiteiten van Gewesten en Gemeenschappen aangepaste strategieën te ontwikkelen. Maar ook hier komt de concrete uitwerking het gezond verstand toe. Gezond verstand: dat is wat we onderhandelaars, parlementsleden en burgers de komende dagen nog het meest toewensen.

Uw reacties zijn welkom op peter.vandevyvere@tertio.be .

» Meer lezen (pdf, enkel voor abonnees)

Tertio in je mailbox

Geef hieronder je e‑mailadres in en blijf als eerste op de hoogte van Tertio inhoud.

Ja, ik geef mijn toestemming om mijn naam- en adresgegevens, telefoon en email, op te nemen in het bestand van het christelijke opinieweekblad Tertio, Louis Frarynlaan 75, 2050 Antwerpen. Ik heb het recht op toegang tot, verbetering of schrapping van die gegevens. Mijn gegevens worden niet aan derden doorgegeven. ​