Tertio 533 - Met de ogen van het slachtoffer

Met de ogen van het slachtoffer

Het nieuws dat een Belgische bisschop wegens seksueel misbruik zijn ontslag had ingediend, kwam als een donderslag bij heldere hemel. Het bericht sloeg in als een bom, vooral in het bisdom Brugge, maar ook in de hele kerk. De Antwerpse  bisschop Johan Bonny reageert.Emmanuel Van Lierde | De bisschop van Antwerpen, Johan Bonny, is zelf priester van het bisdom Brugge. Sinds hij in 1973 intrad in het seminarie, kent hij Roger Vangheluwe die daar pastoraaltheologie doceerde en de stages van de seminaristen begeleidde. Nadien werden ze collega’s op het seminarie en toen Bonny tot bisschop werd gewijd, was Vangheluwe een van de consecratoren.  De verslagenheid is dan ook groot bij Bonny.Raadsel van het kwaad“Niemand wist dat hij zo’n ballast met zich meedroeg. Zoiets verwacht je niet van zo iemand. Er was een algemene tevredenheid over de wijze waarop hij zijn bisschopsambt uitoefende. Hij was een geliefde bisschop. Het is voor mij een raadsel hoe de psychologie en de levensloop van een mens in elkaar kunnen zitten, hoe goed en kwaad in één leven kunnen samengaan. Wanneer je als medewerker, collega of gelovige ontdekt dat er een zwaar belastend verhaal achter iemand schuilgaat, kun je niet anders dan ontgoocheld zijn. Het vertrouwen is geschaad en uiteraard lijdt de hele kerk imagoschade. Er zal veel tijd moeten overgaan om hiervan te bekomen”, zucht Bonny.Omgaan met waardheidDe bisschop van Antwerpen vindt het goed dat de waarheid aan het licht komt, maar vindt het belangrijk er goed mee om te gaan. “Alles wordt nu op een hoop gegooid: de gebeurtenissen in binnen- en buitenland, oude, minder oude en recente voorvallen, langdurig misbruik en eenmalige vergrijpen, misbruik van kinderen of van adolescenten, pedofilie en homoseksualiteit, misbruik of uitschuivers door omstandigheden. Het oplossen van problemen begint waar je de zaken uit elkaar haalt zodat een verschillende aanpak mogelijk wordt. De Brugse bisschop beging zware feiten, maar wat met feiten uit de schemerzone? Vroeger kregen mensen gemakkelijk een tweede kans, maar het huidige klimaat maakt dat moeilijk. Nu moet je mensen beter laten begeleiden of uit voorzorgsmaatregelen op non-actief zetten.  Hoe kun je een coherente en gedifferentieerde aanpak ontwikkelen? Wie kan de kerkelijke verantwoordelijken daarin bijstaan?”, vraagt Bonny. “Ondertussen hebben we wel de commissie die ons helpt met feiten uit het verleden, maar wat ons nog ontbreekt zijn goede instrumenten voor de screening van ambtsdragers en voor het uitsluiten van recidive. Pas als die er zijn, kunnen we mensen na hun straf en met therapie een tweede kans geven.”Verwoestend effectDe Antwerpse bisschop wijst er ook op dat we seksueel misbruik van minderjarigen lange tijd onderschat hebben, zowel in de kerk als in de brede samenleving. “Zoals ik nu hoor, bestond tot in de jaren 1980 nauwelijks wetenschappelijk onderzoek over pedofilie. Het gerecht, de psychologen en de seksuologen hadden er amper aandacht voor, tenzij er slagen en verwondingen bijkwamen.  Dat verklaart ook waarom slachtoffers niet naar buiten kwamen met hun verhaal. Ze werden toch niet ernstig genomen. Daarom komen nu nog zovele oude verhalen naar boven. Pas recentelijk beseffen we welk verwoestend effect seksueel misbruik heeft op de psychologische ontwikkeling van het slachtoffer. Nu pas wordt echt gekeken naar pedofilie met de ogen van het slachtoffer. Al vergoelijkt dat op geen enkele manier wat er vroeger gebeurd is”, meent Bonny.Solidair met de pijnHet Bureau van het Interdiocesaan Pastoraal Beraad (IPB), waarop ook Johan Bonny aanwezig was, reageerde vrijdagavond verslagen op het bericht over het seksueel misbruik door bisschop Roger Vangheluwe. Het advies- en overlegorgaan in de Vlaamse kerk betuigt in een persbericht zijn medeleven met het slachtoffer en zijn naasten en vindt het goed dat de commissie voor de behandeling van klachten wegens seksueel misbruik in pastorale relaties onder leiding van kinderpsychiater Peter Adriaenssens zo doeltreffend tewerk ging. “Het IPB waardeert de verantwoordelijkheidszin en het transparante optreden van de commissie en de kerkleiding.” Het IPB drukt speciaal zijn solidariteit uit met de gelovigen van het bisdom Brugge en met alle christenen die door wat gebeurd is in hun vertrouwen werden geraakt. “We hopen dat dit vertrouwen zich, zowel binnen de geloofsgemeenschap als in de bredere samenleving, mag herstellen, zodat de dagelijkse inzet van vele integere priesters, diakens, religieuzen en leken opnieuw in beeld kan komen.”Wat met de Brugse bisschop gebeurd is, motiveert het IPB om verder na te denken over de structuren van de kerk. “De kerkgemeenschap zal vooral vanuit een evangelische eenvoud en authenticiteit haar structuren moeten invullen.” Verder pleit het IPB voor een diversiteit van ambten zodat, naast celibataire mannen, ook vrouwen en gehuwden kunnen delen in de verantwoordelijkheid voor de opbouw van de geloofsgemeenschap. (EVL)

» Meer lezen (pdf, enkel voor abonnees)

Tertio in je mailbox

Geef hieronder je e‑mailadres in en blijf als eerste op de hoogte van Tertio inhoud.

Ja, ik geef mijn toestemming om mijn naam- en adresgegevens, telefoon en email, op te nemen in het bestand van het christelijke opinieweekblad Tertio, Louis Frarynlaan 75, 2050 Antwerpen. Ik heb het recht op toegang tot, verbetering of schrapping van die gegevens. Mijn gegevens worden niet aan derden doorgegeven. ​