Tertio 535 - De onderkant van de ijsberg

Vizier:

De onderkant van de ijsberg

Duidelijk is dat ook na de pedofilie-affaires van de jaren 1990 nog een soort van gulden middenweg is uitgeprobeerd, die nu wordt verlaten, hoe hard dat in pastorale termen ook is.

Jan De Volder | Hebben we het ergste achter de rug? Of moet het nog komen? Vragen die je kunt stellen over de communautaire crisis.  Of over de financieel-economische crisis. Maar ook over de aanhoudende pedofilieschandalen die de kerk teisteren. Het fenomeen is van alle tijden en milieus, maar is des te schokkender in kerkelijk verband. De commissie-Adriaensens meldt al driehonderd nieuwe klachten sinds het ontslag van bisschop Vangheluwe en de oproep van de bisschoppen aan alle slachtoffers om zich te melden. Volgens de commissie hebben al drie priesters bekentenissen afgelegd. Gezien het nieuwe blik smeuïge verhalen dat de media – de ene keer al geloofwaardiger dan de andere – iedere dag opentrekken, mogen we ons aan nog meer verwachten. Als dat het topje van de ijsberg is, hoe groot is dan de onderkant? Net zoals ten tijde van Dutroux circuleren er indianenverhalen, waaraan je normaal tijden geen seconde geloof zou hechten, maar die in deze barre tijden credibiliteit verwerven.  In zo’n klimaat gedijen ook fantasten (herinner u de x-files) en komen dubbele agenda’s naar voren, dus voorzichtigheid en nuchterheid blijven geboden.

Tijdens het adlimina-bezoek van de Belgische bisschoppen aan de paus en de Vaticaanse instanties vorige week mogen dan allerhande kwesties aan bod zijn gekomen, de zaak-Vangheluwe wierp toch zijn schaduw over het geheel. Bij de officiële ontvangst van de Belgische bisschoppen zaterdag hield Benedictus XVI het bij een korte verwijzing naar de kerk, die ‘door de zonde werd beproefd’. Romeins verheven taalgebruik, ietwat teleurstellend misschien, maar wel de kern van de zaak. Hopelijk is er in de private gesprekken toch wat meer over gezegd. Aartsbisschop André-Jozeph Léonard legde er de nadruk op dat het Belgische episcopaat, “meer dan in het verleden op dezelfde golflengte zat met de Romeinse gesprekspartners.” Dat kan kloppen voor de reactie op het seksueel misbruik en de nultolerantie die Léonard afkondigde: “Wie zich aan seksueel misbruik heeft schuldig gemaakt, kan in geen enkel geval nog een kerkelijk ambt uitoefenen.” En ook: “We zullen voortaan strenger toezien op de selectie van priesterkandidaten.” In tijden van weinig roepingen en groeiend priestertekort zijn dat ingrepen die pijn doen. Maar dat is de lijn die Benedictus XVI, ook toen hij nog kardinaal Ratzinger was, aanhield: ‘beter minder en betere priesters, dan meer en onwaardige.’ Ook de twee magistraten die ontslagnemend minister van Justitie Stefaan De Clerck aanstelde om het misbruik binnen de kerk te onderzoeken, werden door de bisschoppen goed onthaald.

De bisschoppen spreken ook over totale transparantie. Dat is gemakkelijker gezegd dan gedaan voor kerkleiders, die geen ceo’s zijn maar herders, en ook met privacy en pastorale gevoeligheid moeten rekening houden. Het is duidelijk dat ook na de pedofilie-affaires in de jaren 1990 nog een soort van gulden middenweg is uitgeprobeerd, die nu wordt verlaten, hoe hard dat in pastorale termen ook is. “Dat is een bestanddeel van de uitzuivering die de kerk nodig heeft om opnieuw het vertrouwen van de gelovigen waard te zijn,” zei Léonard aan Tertio. De bisschoppen kondigden trouwens ook een gezamenlijke brief aan naar de gelovigen.

Dit blad zal de zaken blijven opvolgen, commentariëren en duiden, daarbij wel nuchterheid en zin voor proportie bewarend. Beseffend ook dat deze schandalen veel lijden en vertwijfeling veroorzaken: bij de slachtoffers van misbruik in de eerste plaats, maar ook bij alle goedmenende gelovigen, van wie het vertrouwen geschokt is, niet alleen door het misbruik door priesters zelf, maar ook door de hypocrisie errond. Laat dit inderdaad het moment zijn voor een catharsis, en voor de opbouw van een kerk, die minder van de schone schijn leeft, maar die zich oefent in oprechte dienstbaarheid en geloofwaardigheid.

Uw reacties zijn welkom op jan.devolder@tertio.be.

Bericht

Ook nieuwe crematoria kunnen vraag niet bijhouden

Emmanuel Van Lierde | Her en der worden in Vlaanderen nieuwe crematoria bijgebouwd zodat mensen in een straal van 20 tot 30 kilometer een crematorium in hun buurt hebben, maar vooral met de bedoeling de bestaande crematoria te ontlasten. Zij kunnen de toenemende vraag naar crematies niet bijhouden en bereikten hun maximale capaciteit. De recentste cijfers tonen echter aan dat een nieuw crematorium in zijn omgeving een nieuw publiek aanboort en daardoor de bestaande crematoria onvoldoende ademruimte geeft.

Extra stijging
Zo werd vorig jaar in Sint-Niklaas een nieuw crematorium geopend om het crematorium Westlede in Lochristi te ontzien. Westlede zat met bijna 7.000 crematies aan zijn limiet – de eigenlijke capaciteit bedraagt daar 5.000 crematies – en nu zou dat aantal worden verdeeld over twee sites, maar wat blijkt? In 2009 vonden in Lochristi 6.310 en in Sint-Niklaas 2.282 crematies plaats. Samen goed voor 8.592 crematies. Het was nochtans de bedoeling om in Westlede voortaan opnieuw 5.000 crematies uit te voeren en in Heimolen 2.000. Die aantallen werden ruim overstegen en de opening van een nieuw crematorium deed het aantal crematies met nog eens een 1.600 stijgen.

Eigen cliënteel
“Eén plus één is drie”, bevestigt crematoriumdirecteur Kris Coenegrachts. Crematies nemen nog altijd toe en we kunnen verwachten dat ook de nieuwe crematoria in Kortrijk, Aalst, Frasnes-lez-Anvaing nabij Ronse en Leuven niet zozeer de bestaande crematoria zullen ontlasten, maar een eigen cliënteel aanspreken. Coenegrachts verwacht dat de groei doorzet tot zowat 70 procent van alle overledenen – ongeveer 105.000 mensen overlijden per jaar in België – wordt gecremeerd. “Elk jaar stijgt het aantal crematies in België, maar in Brussel zien we al langer een status-quo. Met 70 tot 75 procent in de steden is het hoogtepunt bereikt. In Wallonië zitten we nog maar aan 30 procent en in Vlaanderen aan 55 procent. Daar verwacht ik dat de stijging zich onverminderd voortzet”, zegt Coenegrachts. In 2009 waren er in totaal 49.297 crematies. Dat is alweer een stijging met 1,8 procent tegenover 2008. Toen waren er 48.418 crematies. Over het crematorium Heimolen dat werd gebouwd in de bestaande parkbegraafplaats aan de Waasmunsterse Steenweg, verscheen trouwens onlangs bij uitgeverij Prototype Editions op initiatief van de Intercommunale Westlede en van Claus en Kaan Architecten een boek met foto’s van Christian Richters en tekst van Marc Dubois, hoofddocent van het Departement Architectuur Sint-Lucas Gent en Brussel. Het belicht de sterke en transparante architectuur zonder taboes van die nieuwbouw.

Eerste begraafbos
Naast dat nieuwe crematorium en een urneheuvel komt in Heimolen nu ook het eerste begraafbos van Vlaanderen. In dat bos wordt de as van de overledenen begraven in biologisch afbreekbare urnen. Die ecologische manier van begraven kende al langer succes in het buitenland en de stad Sint-Niklaas pakt nu als eerste uit met zo’n milieuvriendelijke bosbegraafplaats. Misschien biedt de Europese week van de begraafplaats van 31 mei tot 6 juni een uitgelezen kans om kennis te maken met die unieke begraafplaats en zijn crematorium.

» Meer lezen (pdf, enkel voor abonnees)

Tertio in je mailbox

Geef hieronder je e‑mailadres in en blijf als eerste op de hoogte van Tertio inhoud.

Ja, ik geef mijn toestemming om mijn naam- en adresgegevens, telefoon en email, op te nemen in het bestand van het christelijke opinieweekblad Tertio, Louis Frarynlaan 75, 2050 Antwerpen. Ik heb het recht op toegang tot, verbetering of schrapping van die gegevens. Mijn gegevens worden niet aan derden doorgegeven. ​