Tertio 537 - Vijftig jaar onafhankelijkheid in mineur vieren

Dossier: Terug naar Congo

Vijftig jaar onafhankelijkheid in mineur vieren

Congo is op 30 juni een halve eeuw onafhankelijk. De voormalige Belgische kolonie maakt zich op voor een groots feest – waarop ook koning Albert aanwezig zal zijn –, maar veel valt er niet te feesten. De tocht overdoen die tienduizenden kolonialen hebben afgelegd – van de Atlantische Oceaan op de Congostroom naar de havenstad Matadi – leert hoezeer onze kolonie van weleer is vervallen tot een van de armste landen ter wereld. De oorlog in de Kivu die al miljoenen slachtoffers maakte, gaat onverminderd door, terwijl de Chinezen in ruil voor infrastructuurwerken de grondstoffen weghalen. Toch is niet alles kommer en kwel. Vanuit de K.U.Leuven wordt in het ziekenhuis van Kisantu vorm gegeven aan een nieuw model van ontwikkelingssamenwerking. De aartsbisschop van Buhavu getuigt over de toestand in zijn door oorlog geteisterde bisdom.François-Xavier Maroy Rusengo, aartsbisschop van Bukavu:‘Een verjaardag om te klagen, te danken en te smeken’Ondanks alle ellende uit heden en verleden kijkt François-Xavier Rusengo, aartsbisschop van Bukavu, met hoop naar de toekomst. We luisterden naar zijn conferentie en spraken met hem tijdens de recente oecumenische ‘Kirchentag’ in het Duitse München, waar hij te gast was.Philippe Keulemans en Jan De Volder | Aartsbisschop François-Xavier Rusengo bekijkt meteen de huidige toestand in Bukavu. Sinds de vredesakkoorden van 2006 zijn de interstatelijke vijandelijkheden officieel ten einde, maar de regio blijft onderhevig aan gewelddaden door allerlei milities en wisselende coalities. “En tel daarbij nog de vele natuurrampen die onze regio blijven treffen, zoals de vulkaanuitbarsting in Goma in 2002, de aardbeving van 2008 en recente aardverschuivingen.” Voorts wijst hij nog op de blijvende aanwezigheid van wapens, de groeiende opkomst van de drugshandel, de corruptie en de sektes die welig tieren en de opkomst van de islam die mee door islamitische VN-soldaten (Monuc) in de hand wordt gewerkt. Vooral de sociaaleconomische toestand baart de aartsbisschop zorgen. “Negentig procent van onze mensen is werkloos, zeventig procent van onze bevolking is jong: wie geen werk heeft, kan niet voor zichzelf zorgen, laat staan een familie opbouwen. Velen zien geen enkele toekomst voor zich.”Rusengo roept de Europese christenen op Oost-Congo niet te vergeten. “Wij danken jullie voor alle morele en materiële hulp, maar vragen jullie ook voldoende druk te zetten op de multinationals, opdat ze onze regio niet alleen zouden zien als een goedkoop wingewest, maar er ook in zouden investeren.” Zo kunnen de bodemrijkdommen niet langer een vloek, maar wel een zegen zijn voor de regio. “Wij mogen die gave van God niet als een ongeluk beschouwen, ook al zijn er mensen die in plaats van de bodemrijkdommen behoorlijk en wettelijk te ontginnen, liever de regio destabiliseren, milities in het leven roepen, wapens verhandelen en de ertsen tegen veel te lage prijs aankopen. Wij moeten maken dat de bodemrijkdom een geluk is voor iedereen.”Kansen voor meer democratieRusengo verwacht dat de toekomst, alle moeilijkheden ten spijt, toch beter zal zijn dan het verleden. “Binnenkort zijn er verkiezingen in Burundi en Rwanda, volgend jaar in Congo. Het zijn kansen om te groeien tot meer volwassen en gedegen democratieën. Europa kan daarbij helpen.” Is er wel reden om te vieren bij de vijftigste verjaardag van de onafhankelijkheid, willen we nog weten. “Er is altijd reden”, zegt de aartsbisschop. “Het is als bij het bidden: je kunt danken, maar er zijn ook klaag- en smeekgebeden. We moeten het positieve vieren en het negatieve niet vergeten. Dat gouden jubileum van ons land moet ons helpen een positief elan te ontwikkelen voor de volgende vijftig jaar.” Aartsbisschoppen maken drama’s meeKatholiek bisschop zijn is in onze tijd wellicht nergens gemakkelijk, en al zeker niet als je het bent in Bukavu, de grootste stad van het getormenteerde Kivu. De levensverhalen van Rusengo’s voorgangers vormen alvast een droeve illustratie van de dramatische gebeurtenissen die zich de jongste jaren in de regio afspeelden. Jezuïet Christophe Munzihirwa werd benoemd in 1995, kort nadat tienduizenden Hutu’s uit het naburige Rwanda er zich hadden gevestigd. Bij de inval van Rwandese troepen in oktober 1996 werd de aartsbisschop die zich het lot van de vluchtelingen had aangetrokken, als een van de eersten in koelen bloede vermoord. Zijn opvolger, Emmanuel Kataliko, stond bloot aan vijandschap wegens zijn kritiek op de voortdurende mensenrechtenschendingen en de ‘uitbuiting’ van de Rwandese genocide. Op 4 oktober 2000 stierf hij onverwacht in Rome aan een hartaanval, maar tot vandaag geloven velen dat hij werd vergiftigd. En alsof dit nog niet genoeg was, kreeg zijn opvolger, Charles Kambale Mbogha, een hersenbloeding tijdens de liturgie van zijn aanstelling. Hij sukkelde de hele tijd, tot aan zijn dood in 2005. (JDV) 

Meer lezen (pdf, enkel voor abonnees)

Tertio in je mailbox

Geef hieronder je e‑mailadres in en blijf als eerste op de hoogte van Tertio inhoud.

Ja, ik geef mijn toestemming om mijn naam- en adresgegevens, telefoon en email, op te nemen in het bestand van het christelijke opinieweekblad Tertio, Louis Frarynlaan 75, 2050 Antwerpen. Ik heb het recht op toegang tot, verbetering of schrapping van die gegevens. Mijn gegevens worden niet aan derden doorgegeven. ​