Tertio 540 - ‘Priesters zijn geen opperwezens’

West-Vlaams zorgteam staat kerkmensen in nood bij

‘Priesters zijn geen opperwezens’

Een priester heeft in deze tijd geen gemakkelijke opdracht. De Vlaamse samenleving is danig gewijzigd en de verleidingen zijn alom aanwezig. Daarom is het belangrijk dat hij tijdens zijn opleiding en zijn priesterambt goed wordt begeleid.Bruno Sprengers | Tine Van Belle is samen met diaken Christiaan Plaisier de drijvende kracht achter het zorgteam en de contactgroep van het bisdom Brugge. Dat team begeleidt priesters en religieuzen met psychische problemen of een verslaving (zie kader). Maar eigenlijk moet de zorg voor het psychische welzijn van kerkmensen al vroeger beginnen, vindt ze. Zij is ervan overtuigd dat een goede psychologische begeleiding noodzakelijk is tijdens de opleiding en de stage van een kandidaat-priester. “Een geestelijke begeleider kan uitstekend werk doen, maar hij moet zich laten bijstaan door een psycholoog. Die kan de karakterstructuur van de kandidaat-priester doorgronden. Hoe zit het met zijn sociaal gedrag? Hoe gaat hij om met stervende mensen? Schrikken kinderen op de lagere school hem af of trekken ze hem aan? Hoe voelt hij zich tijdens de contacten in een ziekenhuis, een bejaardentehuis of een parochie? Is hij een teruggetrokken iemand? Heeft hij een gezond sociaal netwerk? Wat zijn zijn hobby’s? Hoe was hij in de jeugdbeweging? Wat zijn zijn onverwerkte emoties en kwetsuren? Een juiste vraagstelling en een juiste persoonlijke begeleiding moeten vermijden dat de kandidaat-priester een verkeerde keuze maakt en nadien gebrekkig functioneert.” VerliefdheidIedereen wordt wel eens verliefd en dat kan ook een priester overkomen. Als hij aanklopt bij het zorgteam is dat meestal omdat die verliefdheid wringt met zijn geweten. Hij heeft immers gekozen voor een levenslang celibaat. “We proberen samen de oorsprong van die verliefdheid bloot te leggen. Is er wel een zinvolle en bevredigende invulling van de job? Is er een tekort aan menselijke warmte? Een betere werkinvulling, een gezonde vriendenkring en een belangrijk sociaal netwerk zijn vaak punten waar we aan werken en die de blokkering kunnen oplossen.”DrankmisbruikOok alcoholisme komt bij priesters en religieuzen voor. “Een priester wordt beschouwd als een soort opperwezen. Daarom denkt hij dat hij niet mag falen. Dat kan leiden tot stress en faalangst. Sommige priesters vinden in de drank een middel om dat tegen te gaan. Het helpt hen de schijn op te houden. Als wij een signaal krijgen van een parochiaan, deken of diaken, gaan wij naar de priester en bieden een luisterend oor. We bouwen dan een vertrouwensband op. Het hart blootleggen en de ontkenning ombuigen, vergt heel wat tijd. Het is voor de verslaafde een hele opgave om de gevonden oplossing los te laten en te kiezen voor een nieuwe weg. Dat is vaak een werk van jaren. Onze contactgroep kan hen daarbij helpen.”InternetHet internet biedt ‘open en bloot’ heel wat porno aan. “Wij hebben weet van priesters die nogal wat tijd doorbrengen voor hun scherm. Het is een verborgen pijnpunt. Ze biechten het niet zo gemakkelijk op. Maar bij telefoonseks loopt het wel eens uit de hand en ontstaan er financiële moeilijkheden. Dan is het probleem zichtbaar. Wij grijpen dan in en gaan praten met diegenen die hen leningen of voorschotten kunnen verstrekken. We praten ook met de betrokkene. Een strikt budgetbeheer is een eerste stap.”PedofilieDe recente gebeurtenissen bewijzen dat pedofilie jammer genoeg ook voorkomt bij priesters, religieuzen en diakens. In de psychoanalyse worden ze opgedeeld in drie categorieën: de neuroot, de psychoticus met perverse trekken en de pervert. “De pedofiele neuroot fantaseert en stelt geen daden. Diepgaande gesprekken leiden vaak tot de oplossing van het probleem. De pedofiele psychoticus met perverse trekken kan tot daden overgaan. Voor hem geldt dus geen pardon. Hij moet onmiddellijk gestopt worden en dat doen we met directe therapeutische begeleiding. Wanneer we met een pedofiele pervert te maken hebben, gaat het vaak om iemand met een schizofrene karakterstructuur die al tot daden is overgegaan. We lichten dan meteen de politie in. Dat is de enige manier om hem te doen stoppen.”HomoseksualiteitSommige religieuzen zijn homoseksueel geaard en verrichten seksuele handelingen binnen de kloostermuren of in homosauna’s. “Een priester zal ons zelden contacteren voor hulp om dit seksuele gedrag te corrigeren. Maar als dat wel gebeurt, stellen we vast dat hij er al een hele tijd mee worstelt. We beluisteren eerst zijn verhaal zonder te veroordelen. Daarna gaan we na hoe de focus kan worden verlegd. De zoektocht naar een bevredigende werk- en vrijetijdsinvulling biedt daar vaak een succesvolle oplossing.”Hulp van GodJe zou kunnen verwachten dat een priester zijn zwakheden opbiecht aan God en daaruit kracht put om eraan te weerstaan. “De meeste priesters vinden inderdaad voldoende steun bij God, maar sommigen hebben periodes van hoogtes en laagtes. Het is in die mindere periodes dat wij met het zorgteam er moeten zijn om hen te helpen.”

» Meer lezen (pdf, enkel voor abonnees)

Tertio in je mailbox

Geef hieronder je e‑mailadres in en blijf als eerste op de hoogte van Tertio inhoud.

Ja, ik geef mijn toestemming om mijn naam- en adresgegevens, telefoon en email, op te nemen in het bestand van het christelijke opinieweekblad Tertio, Louis Frarynlaan 75, 2050 Antwerpen. Ik heb het recht op toegang tot, verbetering of schrapping van die gegevens. Mijn gegevens worden niet aan derden doorgegeven. ​