Tertio 544 - Gortig

Opinie

Gortig

Welke mechanismen spelen er achter de perslekken bij de huiszoekingen in het aartsbisdom en het verhoor van kardinaal Godfried Danneels? En wie is daar het slachtoffer van? Tertio heeft zo zijn vragen en bedenkingen bij de gang van zaken.Emmanuel Van Lierde | De pers was andermaal massaal aanwezig op de stoep. Net zoals bij de huiszoekingen in het aartsbisdom op 24 juni waren ook nu de fotografen, cameralui en reporters op post om beelden te schieten van de politiewagen die kardinaal Godfried Danneels op en af voerde voor het tien uur durende verhoor van 6 juli. Die ochtend kondigden de kranten en de radio al massaal het verhoor aan, nog voor het was begonnen. Het geheim van het onderzoek leek een lachertje, alles werd breed uitgesmeerd in de media. Je kon bijna live op televisie en via internet de stand van zaken in het onderzoek volgen.Sensationele berichtenHet gerecht lekt en de media spuiten erop los. De voorbije week werd er elke dag een losse flodder gelost. Het Laatste Nieuws pakte uit met het feit dat er bij de huiszoekingen op het aartsbisdom stukken uit het dossier-Dutroux waren gevonden. Naderhand bleek het over een ook elders verspreide cd-rom te gaan die naar aartsbisschop André-Joseph Léonard was opgestuurd. Nadien kwamen details over het verhoor van de kardinaal in de media terecht en als kers op de taart volgde het bericht dat er een naaktfoto van een meisje op Danneels’ computer was teruggevonden. Mee door het kordate optreden van advocaat Fernand Keuleneer, vond het Brusselse parket het welletjes en zette zelf de puntjes op de i. Het ging om een kunstfoto uit De Canvascollectie, automatisch opgeslagen als ‘temporary file’ tijdens het surfen op de VRT-site cobra.be. In de media werden de rechtzettingen van die berichten evenwel als even sensatiegerichte informatie verspreid.Sereniteit gevraagdDat de vele perslekken de sereniteit niet ten goede komen en het onderzoek in het gedrang brengen, beseffen ze bij het Brusselse parket ook. Daarom wordt voortaan bij elk lek systematisch een onderzoek geopend naar de schending van het beroepsgeheim, gaf parketwoordvoerder Jean-Marc Meilleur afgelopen donderdag te kennen. Zowel het gerecht als de media mogen meer respect tonen voor het vermoeden van onschuld en het respect voor het privéleven. Ook Danneels dient een klacht in met burgerlijke partijstelling wegens de schending van het onderzoeksgeheim. Er werd onherstelbare schade toegebracht aan zijn reputatie door de ongebreidelde verspreiding van allerlei ‘informatie’. Eerder had Fernand Keuleneer, de advocaat van de kardinaal en het aartsbisdom, tijdens een persconferentie en per brief aan justitie de perslekken gehekeld. De Belgische bisschoppen wensen een correcte samenwerking met het gerecht, maar wel door te antwoorden op de vragen van speurders en niet door te reageren op krantenartikels.Slachtoffers in de kouHet onderzoek naar het seksuele misbruik in de kerk en hoe de kerkleiding daarmee omging, verloopt nu gewoon gortig. Niet alleen door de onterechte beschadiging van de kerk en de kardinaal, maar bovenal door de verwaarlozing van de slachtoffers. Boven hun hoofden worden binnen de magistratuur spelletjes gespeeld, maar wie neemt de zorg voor die slachtoffers nu op zich? Welke dwingende informatie had de onderzoeksrechter trouwens om in te grijpen waardoor Peter Adriaenssens zijn werk niet kon afmaken? Zullen slachtoffers het gerecht meer vertrouwen dan de kinderpsychiater? Het bewijs is nog altijd niet geleverd dat de acties van het gerecht de slachtoffers meer ten goede komen dan het werk van de commissie. Adriaenssens stond op het punt de kardinaal te confronteren met de informatie die de commissie had verzameld. Die had zich dus hoe dan ook moeten verantwoorden, maar nu is het niet zeker dat de slachtoffers zijn antwoord te horen krijgen.Werk aan de winkelTot nader order staan de slachtoffers in de kou. De kerk kan hen voorlopig geen veilig alternatief bieden voor de opgedoekte commissie en bij de magistratuur lijkt lang niet iedereen in de eerste plaats om de slachtoffers bekommerd. De kerk nam in het zog van de affaire-Dutroux haar verantwoordelijkheid door contactpunten en een onafhankelijke commissie op te richten. Dat de gecontesteerde priester Rik Devillé –  die zich met zijn Werkgroep mensenrechten in de kerk ook met meldingen van seksueel misbruik bezighield – in 2004 zijn vzw ontbond omdat de leden vonden dat hun doelstellingen afdoende bereikt waren, illustreert dat er volgens hen voldoende vooruitgang was geboekt.Wat hebben het gerecht en de maatschappij tot nu toe gedaan om slachtoffers nabij te zijn? De enige die iets ondernam, is Vlaams minister Jo Vandeurzen door binnen de Centra voor Algemeen Welzijn een nieuwe hulplijn te openen. Kortom, er is nog oneindig veel werk aan de winkel. Operatie Danneels beschadigenVervolg blz. 1 ▶ De kerk had trouwens nooit de bedoeling met de commissie een parallelle justitie te organiseren. Ze wou vooral slachtoffers therapeutisch helpen of een slachtoffer-daderbemiddeling aanbieden. Het was net oud-voorzitster Godelieve Halsberghe die van de commissie een parallelle justitie dreigde te maken door haast systematisch een financiële strafmaat te bepalen. Wanneer de kerk effectief gevolg gaf aan die vraag en een schadevergoeding betaalde, kreeg ze dat nadien als een boemerang in het gezicht met de beschuldiging dat er zwijggeld werd betaald. Het interne reglement van de commissie toont aan dat die werkwijze nooit de bedoeling was. Een breuk met de voorzitster werd onvermijdelijk. Blijkbaar heeft ze dat nog niet verteerd, nu blijkt dat haar verklaringen aan de basis lagen van Operatie Kelk door het gerecht.Er zijn kortom geen aanwijzingen dat de kardinaal aansprakelijk kan worden gesteld en strafrechtelijk kan worden vervolgd voor schuldig verzuim. Na het tien uur durende verhoor herhaalde advocaat Fernand Keuleneer dat de kardinaal niets te verbergen heeft. “Wij zijn van mening dat hij heeft gedaan wat hij moest en kon doen.”  Waar sommigen in de jaren 1970 door de secularisatie een ‘automatische’ implosie van de kerk voorspelden, wist de kardinaal destijds het katholieke geloof in de maatschappij een geloofwaardigheid te geven. Hij bracht de kerk blijvend aanwezig op het publieke forum en gaf haar een stem in het maatschappelijke debat. Door nu Danneels te beschadigen, hopen sommigen wellicht de kerk in diskrediet te brengen.Dat na het ontslag van Roger Vangheluwe de indruk gewekt kon worden dat de kardinaal al langer op de hoogte was, zette de deur op een kier voor wat volgde. Steeds meer werden de pijlen op hem gericht. Schandalige en ronduit foute perslekken uit het gerechtelijk onderzoek stellen hem in een slecht daglicht en maken van hem de hoofdverdachte nummer één, terwijl hij tot nader order niet in verdenking is gesteld. De Brusselse onderzoekers hoorden hem als getuige, niet als verdachte. Maar de perceptie is gewekt dat Danneels boter op het hoofd heeft en iemand als De Morgen-commentator Yves Desmet laat geen kans onbenut om dat er geregeld stevig in te peperen. (EVL)

» Meer lezen (pdf, enkel voor abonnees)

Tertio in je mailbox

Geef hieronder je e‑mailadres in en blijf als eerste op de hoogte van Tertio inhoud.

Ja, ik geef mijn toestemming om mijn naam- en adresgegevens, telefoon en email, op te nemen in het bestand van het christelijke opinieweekblad Tertio, Louis Frarynlaan 75, 2050 Antwerpen. Ik heb het recht op toegang tot, verbetering of schrapping van die gegevens. Mijn gegevens worden niet aan derden doorgegeven. ​