Tertio 551 - Bemiddelaar wordt zondebok

Standpunt:

Bemiddelaar wordt zondebok

Peter Vande Vyvere | De publicatie van de ‘Danneels-tapes’ in de krant De Standaard heeft aan de saga-Vangheluwe een triest vervolg gebreid. Het eerste wat treft, is hoe verwoestend kindermisbruik voor een mensenleven is en blijft. De schrijnende worsteling en de smeekbede om uit de beknelling te geraken, zijn bijna 25 jaar na de feiten nog even heftig als was het gisteren. Een open wonde. Dat verklaart veel: een vertrouwelijk gesprek stiekem tapen en in de pers brengen, is niet echt kies, maar wat doet een mens die aan de noodrem trekt? In het gesprek valt ook de afstandelijke houding van kardinaal Godfried Danneels op, in de mate een transcriptie daar inzicht in geeft. Intussen weten we echter dat de kardinaal compleet onverwacht en onvoorbereid naar de familiebijeenkomst werd meegetroond.

Hoewel het slachtoffer volgens zijn advocate het gesprek in de pers bracht om te ontkrachten dat hij op (zwijg)geld uit is, ging alle aandacht naar de poging van de kardinaal om de zaak binnen de familie op te lossen. ‘Opnieuw een bewijs dat Danneels de doofpotstrategie volgt’, klonk het.Dat is snel gezegd, maar speelt hier geen anachronisme? De bedoeling van de samenkomst wás uitgerekend een interne oplossing te zoeken. Toen Peter Adriaenssens enkele weken later bij Vangheluwe de forcing voerde om af te treden, hadden slachtoffer en familie al voor de publieke outing gekozen. Begin april lagen de kaarten nog anders. Dat de kardinaal op dat moment – op verzoek van zijn oud-collega in de beslotenheid van de familie – aftast of onderlinge verzoening nog mogelijk is, ligt in de dynamiek van de gebeurtenissen. Zelf heeft Danneels trouwens altijd gezegd dat hij het tumultueuze gesprek niet afgerond achtte en op een tweede bijeenkomst wachtte met nieuwe sporen, inclusief een mogelijk ontslag van de bisschop.

Achteraf moeten we vaststellen dat  Danneels naïef is geweest door in te gaan op het verzoek van zijn oud-collega: was er voor dat jarenlang etterende probleem nog wel een pastorale oplossing mogelijk? Zeker doordat in het buitenland toen al volop kerkelijke pedofilieschandalen in de aandacht stonden. En toch: kan een emeritus aartsbisschop en kardinaal – of welke gezagsfiguur in de kerk ook – in dergelijke situaties voortaan nooit meer de rol van pastoraal bemiddelaar opnemen? Moet een kardinaal plooien voor de – verkeerde – perceptie dat hij de overste van andere bisschoppen in de kerkprovincie is? Moet hij van meet af aan een louter formele, disciplinaire houding aannemen? Wellicht is die benadering voortaan noodzakelijk, maar het valt niet te ontkennen dat dit, naast het voordeel van de duidelijkheid, ook een verarming inhoudt.

Het uitlekken van de ‘Danneels-tapes’ heeft iets dubbels. Het biedt het voordeel van de transparantie: we weten nu dat de kardinaal tijdens die ‘mysterieuze’ bijeenkomst heeft gepleit voor verzoening, maar toch niet heeft geprobeerd het slachtoffer te beletten naar politie, gerecht of commissie te stappen – dan was de doofpotbeschuldiging pas echt terecht geweest Het bittere gevolg van de publicatie van de tapes is dat Danneels opnieuw als een hoofdrolspeler in dit ‘stuk’ wordt opgevoerd, terwijl hij veeleer een ongewilde figurant is. Een tragische figurant: gecast als bemiddelaar, dreigt hij als zondebok te eindigen.

Uw reacties zijn welkom op peter.vandevyvere@tertio.be.

» Meer lezen (pdf, enkel voor abonnees)

Tertio in je mailbox

Geef hieronder je e‑mailadres in en blijf als eerste op de hoogte van Tertio inhoud.

Ja, ik geef mijn toestemming om mijn naam- en adresgegevens, telefoon en email, op te nemen in het bestand van het christelijke opinieweekblad Tertio, Louis Frarynlaan 75, 2050 Antwerpen. Ik heb het recht op toegang tot, verbetering of schrapping van die gegevens. Mijn gegevens worden niet aan derden doorgegeven. ​