Tertio 557 - Een tijd van spreken, een tijd van zwijgen

Vizier:

Een tijd van spreken, een tijd van zwijgen

De kerk mag en moet aandacht vragen voor het ongeboren leven, maar moet daar intelligenter over communiceren. Met een antipathieke kerk is het evangelie niet gediend.

Jan De Volder | Zonder de negatieve reactie uit Rome was de Nobelprijs voor geneeskunde voor Robert Edwards, uitvinder van de in-vitrofertilisatie (ivf), wellicht zo voorbijgegaan. Hoogstens hadden de media opgemerkt dat de prijs, 32 jaar na de geboorte van eerste proefbuisbaby Louise Brown, aan de late kant kwam. Vervolgens had het veel spannender verhaal van de Nobelprijs voor de vrede voor de Chinese dissident Liu Xiaobo en de farouche reactie erop van Beijing  het Nobelnieuws 2010 gedomineerd.

Ignacio Carrasco de Paula besliste er anders over. In een onvaticaans snelle reactie uitte de voorzitter van de Pauselijke academie van het leven kritische bedenkingen: Edwards had “de verkeerde deur geopend”, zonder hem zouden er “geen diepvriezers vol met embryo’s zijn”, die wachten op een baarmoeder, een onderzoeker, of die door iedereen vergeten worden. Voor de volledigheid: het bericht bevatte ook woorden van waardering voor Edwards en voor Brown. Had de prelaat gelijk? Zijn bedenkingen waren niet fout: er is een probleem met overtallige embryo’s.

Toch heeft hij een kans gemist om te zwijgen. Want hoe werken hedendaagse media? Als grote versimpelaars, oppokers van controverse en bevestigers van het vooroordeel. Zo ging het ook: de ‘kerk’ en ‘Rome’ konden eens te meer worden weggezet als een wereldvreemde, antiwetenschappelijke en verzuurde club. Bovendien hardvochtig, want zou wie kritiek heeft op de techniek van ivf, ook niet tegen proefbuiskinderen en hun ouders zijn? In eigen land zette de Brusselse priester Johnny De Mot alvast dat misverstand recht. Gebruik makend van de rechtstreekse tv-uitzending, zei hij: “Als een vader en een moeder jarenlang geprobeerd hebben kinderen te krijgen en er dan met ivf eindelijk een kind is, dan is er vreugde die door heel de gemeenschap, en ook door ons wordt gedeeld. Want in elk kind dat geboren wordt, herkennen wij het gelaat van God.” Dat was een pastorale nagel op de kop. Ik kan me eerlijk gezegd niet indenken dat er christenen zijn, ook geen katholieke kerkverantwoordelijken, die er anders over denken. In 1978 zond paus Johannes Paulus I (Albino Luciani), ondanks zijn bedenkingen bij kunstmatige bevruchting, een telegram met gelukwensen naar de familie Brown.

Het lot van kinderen raakt ons allemaal. Dat bleek toen in Gent een moeder haar pasgeboren dochter te vondeling legde. Die emotionaliteit is menselijk. Tegelijkertijd legt onze samenleving een merkwaardige schizofrenie aan de dag, als het gaat om ongeboren leven. Een vondeling om het jaar zorgt voor grote bekommernis, vijftig afgebroken zwangerschappen per dag zijn routine, vragen erover taboe. De kerk heeft een punt als ze ook dat zwakke leven wil verdedigen.

En toch, de kerkelijke communicatie daarover kan veel beter. Dat is niet alleen een probleem van strategie en techniek. Het is ook een kwestie van pastorale gevoeligheid: want de mensen worden geraakt en verleid door een goede en blijde boodschap – wat het evangelie van Jezus van Nazareth ten slotte is. Zijn evangelie wekt uiteraard weerstand op, maar de kerk moet er zich, voor zover het van haar afhangt, meer voor hoeden al te antipathiek uit de hoek te komen. Een theoretische ethische reflectie – hoe noodzakelijk en terecht ook – verovert niemand.

Hoeveel christenen beleven intussen Jezus’ liefde voor de zwaksten op sprekende wijze? Hoeveel mannen en vrouwen zetten zich, vanuit hun geloof in Jezus, in voor kindsoldaten, oorlogswezen, kinderen van zigeuners en vluchtelingen? Hoeveel kinderen, met aids besmet, of niet geregistreerd, danken hun leven niet aan de bescherming van de katholieke kerk? Laat de christenen tonen wat ze daadwerkelijk doen. Laten we voorzichtig zijn – zeker in deze schandaaltijden van seksueel misbruik – met anderen de les te lezen, maar laat het voorbeeld van de christenen voor zich spreken. Laat de goddelijke liefde voor ieder kind zichtbaar worden, niet in leuzen maar in daden. Als de kerk dan, op de gepaste tijd en toon, aandacht vraagt voor de bescherming van het ongeboren leven, zal ze niet alleen geloofwaardiger zijn, maar ook meer van onze tijdgenoten doen nadenken. Wedden?

Uw reacties zijn welkom op jan.devolder@tertio.be.

Berichten

Duizend leraars ontslagen voor seksueel misbruik
In het Oost-Afrikaanse land Kenya zijn meer dan duizend leerkrachten ontslagen omdat ze meisjes seksueel hadden misbruikt. Dat meldde de BBC vorige week. De meeste slachtoffers waren tussen 12 en 15 jaar. Volgens Brian Weke, de directeur van Cradle, een kinderrechtenorganisatie, is het probleem heel verspreid, vooral in plattelandsscholen. Hij gaf het voorbeeld van de provincie Nyanze: “In een lagere school waren twintig meisjes zwanger, van wie de helft door de leerkrachten zelf.” Volgens Jane Thuo van de Association of Media Women zouden ook vrouwelijke leerkrachten relaties onderhouden met schooljongens.  (JDV)

Rabbijnen solidair met Palestijnse moslims
De joodse religieuze leiders betoonden hun solidariteit met de moslims, na de brandstichting in de moskee van Beit Fajjar. Ook de eerste minister veroordeelde de brandstichting.

Zes rabbijnen brachten vorige week een kist met enkele Korans naar het Palestijnse dorp Beit Fajjar in de bezette gebieden van de Westelijke Jordaanoever. Dat berichtte het persagentschap Asianews. Dat was een gebaar van solidariteit nadat er op 4 oktober een moskee in brand was gestoken. De aanvallers, vermoedelijk Israëlische kolonisten, hadden een tapijt, een dozijn Korans in brand gestoken en Hebreeuwse beledigingen op de muur van de moskee geschreven.

Rabbijn Menachem Froman, stichter van de beweging Eretz Shalom (Land van vrede), stelde: “Er zijn sommigen die zich verzetten tegen vrede, maar ons bezoek maakt duidelijk dat wie zich verzet tegen de vrede, zich verzet tegen God.” Rabbijn Shlomo Brin van Yeshivat Har Etzion voegde eraan toe: “Het is ons doel om onze deelneming te betuigen bij de vreselijke aanval op de moskee en om duidelijk te stellen dat dit niet de weg is van de Thora.”

Ook eerste minister Benjamin Netanyahu veroordeelde de aanval en droeg de politie op de aanvallers op te sporen. De situatie op de Westelijke Jordaanoever is gespannen door de  Israëlische nederzettingen in de nabijheid van de Palestijnse dorpen. Ongeveer een half miljoen Israëlische kolonisten leven verspreid over een honderdtal settlements die werden gebouwd nadat Israël die gebieden had veroverd in 1967. De nederzettingenpolitiek is een van de hete hangijzers bij het vredesoverleg tussen Palestijnen en Israëli’s. (JDV)

Kerk op kruispunt
Het Interdiocesaan Pastoraal Beraad (IPB) – het ruimste overlegorgaan in de Vlaamse kerk – reflecteerde zaterdag over ‘Levende geloofsgemeenschappen voor vandaag en morgen. Hoe kunnen we elkaar bemoedigen en versterken?’. De forumleden gingen aan de hand van stellingen een open gesprek aan over de situatie van de kerk.

De aanwezigen voelden sterk de ernst van de zaak en de enorme impact van de crisis in de kerk door het seksuele misbruik aan. “Die kerkcrisis kan worden aangegrepen als een kans tot verandering, hervorming en bekering. Vanuit een rechtvaardigheidsgevoel en een evangelische bewogenheid moet de gekwetste mens weer centraal worden gesteld. Dat begint bij de ontmoeting van mens tot mens en het beluisteren van het verhaal van gekwetste mensen. Daarnaast is ook een eerlijke analyse van alle oorzaken van misbruik in de kerk nodig en moeten de diagnoses met elkaar in verband worden gebracht”, klonk het. “De kerk staat op een kruispunt. Het lijkt alsof ze voor de keuze staat tussen gewoon voortdoen of radicaal vernieuwen. Die of-of-voorstelling klopt niet. Het is een en-en-verhaal. Vanuit een grote bewogenheid en een samen gedragen verantwoordelijkheid staan gelovigen in de traditie. Die nodigt uit voort te gaan op uitgezette wegen – bijvoorbeeld inzake volwassenencatechese en het meerjarenproject rond volwassen worden in geloof –, maar tegelijk is de kerk altijd toe aan hervorming”, merkte een van de respondenten op.

In de kerk moet er weer meer ruimte komen voor de diversiteit van charisma’s en ambten. Het IPB heeft dat altijd gezegd en herhaalt het ook nu. Tegelijk moet de gelijkwaardigheid worden bevorderd en moet het menselijke voorrang krijgen op het vormelijke, institutionele of structurele. Het IPB blijft de kerkverantwoordelijken uitdagen om niet over te gaan tot de orde van de dag, maar nieuwe wegen van kerk-zijn en gemeenschapsvorming te versterken en te bemoedigen. Het beraad staat ook zelf voor de blijvende opdracht te zoeken naar wat levende geloofsgemeenschappen zijn en kunnen betekenen in de Vlaamse samenleving. (EVL)

» Meer lezen (pdf, enkel voor abonnees)

Tertio in je mailbox

Geef hieronder je e‑mailadres in en blijf als eerste op de hoogte van Tertio inhoud.

Ja, ik geef mijn toestemming om mijn naam- en adresgegevens, telefoon en email, op te nemen in het bestand van het christelijke opinieweekblad Tertio, Louis Frarynlaan 75, 2050 Antwerpen. Ik heb het recht op toegang tot, verbetering of schrapping van die gegevens. Mijn gegevens worden niet aan derden doorgegeven. ​