Tertio 558 - Professor nog geen pastor

Standpunt:

Professor nog geen pastor

Peter Vande Vyvere | Toen het originele Franstalige interviewboek Monseigneur Léonard vier jaar geleden verscheen, kraaide geen haan naar de intussen beruchte aidspassage: “Ik zie in deze epidemie dus geen straf [van God], hoogstens een soort immanente gerechtigheid, een beetje zoals we op het ecologische vlak soms de rekening gepresenteerd krijgen voor wat we het milieu aandoen.” Vandaag, nu de bisschop aartsbisschop is geworden en de kerk in een diepe crisis van seksueel misbruik is verzeild, is de verontwaardiging groot. Toegegeven, het mediaspel dat zich rond de beruchte uitspraak ontvouwde, was niet fraai. In het boek formuleert aartsbisschop André-Joseph Léonard, in een passage over de katholieke visie op seksualiteit, een nogal technisch-filosofisch antwoord op een vraag naar de religieuze betekenis van aids. In de meeste persberichten en interviews die vorige week circuleerden, werd de uitspraak uit haar context gelicht, van haar technische betekenis ontdaan, foutief geïnterpreteerd en vaak zelfs incorrect weergegeven.

Terecht gaf de aartsbisschop een persconferentie om een en ander toe te lichten. Maar dat lukte slechts ten dele: de professorale uitleg was behoorlijk, de herderlijke opstelling ontoereikend. Léonard gaf overtuigend aan dat hij zich in de bewuste passage alleen over aids ten gevolge van promiscue gedrag uitliet, dat de technische term ‘immanente gerechtigheid’ meer met oorzaak-gevolgrelaties dan met persoonlijke schuld te maken heeft en dat hij nooit ofte nimmer welke hiv- of aidspatiënt ook wenst te veroordelen.

Maar wie verwachtte dat de aartsbisschop begrip zou tonen voor de ontstane verontwaardiging, kwam bedrogen uit. Dat zou nochtans geen enkele afbreuk aan zijn principes hebben gedaan. Immers, weinigen van de journalisten, politici en kerkmensen die hun ongenoegen luchtten, deden dat ter verdediging van een promiscue seksuele cultuur. De verontwaardiging kwam hieruit voort: over zo’n tragedie, die vooral de zwaksten treft, spreekt de kerk beter niet in zulke beladen – bisschop Luc Van Looy sprak van ‘stigmatiserende’ – termen. De eerste vraag luidt toch: hoe zou Jezus hiermee omgegaan zijn? En als je dan toch jargon hanteert, moet je voor gewone gelovigen en voor ‘de wereld’ ook het gewone taalgebruik honoreren: aids is en blijft allereerst een vorm van ongerechtigheid en onrechtvaardigheid. Zowel de waarheid als het evangelie is ermee gediend dat ruiterlijk toe te geven.

Vervolgens: moet uitgerekend een kerkelijke hiërarchie die vandaag worstelt met seksuele misbruikschandalen in eigen rangen, niet met de grootste voorzichtigheid en nederigheid over seksuele ethiek spreken? Neen, zwijgen is geen optie – het evangelie doordrenkt alle dimensies van het bestaan –, maar laat de kerkverantwoordelijken daar alstublieft ook voldoende verstandige en evenwichtige lekengelovigen bij betrekken én ook met hun advies rekening houden. Ten slotte: kun je wel in ethische termen over aids praten zonder de gesel van de armoede ter sprake te brengen, de wereldwijde economische wanverhoudingen die hele samenlevingen in het Zuiden ontwrichten, stabiele relaties hypothekeren en de bestrijding van de ziekte afremmen? Kortom, een gemiste kans. Pijnlijk allereerst voor de betrokkenen. Pijnlijk ook voor een christelijke gemeenschap die al zo beproefd is.

Uw reacties zijn welkom op peter.vandevyvere@tertio.be.

» Meer lezen (pdf, enkel voor abonnees)

Tertio in je mailbox

Geef hieronder je e‑mailadres in en blijf als eerste op de hoogte van Tertio inhoud.

Ja, ik geef mijn toestemming om mijn naam- en adresgegevens, telefoon en email, op te nemen in het bestand van het christelijke opinieweekblad Tertio, Louis Frarynlaan 75, 2050 Antwerpen. Ik heb het recht op toegang tot, verbetering of schrapping van die gegevens. Mijn gegevens worden niet aan derden doorgegeven. ​