Tertio 560 - Liturgie vermenselijkt samenleving

Standpunt:

Liturgie vermenselijkt samenleving

Peter Vande Vyvere | Het congres over de liturgische vernieuwing in Blankenberge (zie blz. 7-9) is van cruciaal maatschappelijk belang. Een beetje overtrokken? Toch klopt het. Tenminste, als we de formulering van het Tweede Vaticaans Concilie naar waarde schatten dat de liturgie bron en hoogtepunt van christelijk leven is: zonder liturgie, geen christelijke gemeenschap. En dus geen christelijke adem in de samenleving. Sociologische studies bevestigen het maatschappelijke belang van rituele geloofspraktijk. Nog niet zo lang geleden voerde het Nederlandse Centraal Bureau voor de statistiek een onderzoek uit naar ‘religie in het perspectief van sociale samenhang’. Ook al krimpt het kerk- en moskeebezoek, de rituele praktijk houdt degelijk verband met de betrokkenheid bij de samenleving, merken de auteurs op. De meeste informele hulpverleners behoren tot de groep die zeer regelmatig – twee tot drie keer per maand – naar de kerk gaat. De meeste vrijwilligers gaan zelfs elke week. Hoe belangrijk vrijwilligerswerk in de zorg wordt, hoeft in tijden van budgettaire krapte en toenemende vergrijzing geen betoog.

Met het verdwijnen van spiritualiteit, gebed en rituelen uit het leven van vele mensen gaat bovendien een oude levenskunst teloor. Welk effect heeft dat op onze psychische weerbaarheid? De eucharistie is geen peppil, maar de regelmatige ‘onderdompeling’ in het mysterie van lijden, dood én verrijzenis van Jezus Christus helpt onmiskenbaar om te gaan met onafheid, frustratie, eindigheid en lijden – eigen aan elk mensenleven. Dat kan tellen in een samenleving die massaal slaapmiddelen en antidepressiva slikt en met verontrustende zelfmoordcijfers kampt.

Daarom hoeven christenen niet te schromen als ze bekommerd zijn om de kwaliteit van de liturgie. Uitgerekend in deze woelige kerktijden is het herwaarderen van de eucharistie een pijler van het noodzakelijke herbronningsproces. En neen, dat is geen luxebezigheid voor wie zich vermaakt met binnenkerkelijke kwesties, want ze stimuleert krachtig de samenleving. De nieuwe Duitse kardinaal, Reinhard Marx, een van de tenoren van de actuele katholieke sociale ethiek, zegt in dit blad: “Het is zeer belangrijk dat wij een verzorgde liturgie vieren met sterke preken.” Ons dossier over liturgie argumenteert vanuit verschillende invalshoeken dat de volle ontdekking van de liturgievernieuwing van het Tweede Vaticaans Concilie nog voor ons ligt. Nog te weinig ambtsdragers, kerkelijke medewerkers én gelovigen zijn van binnenuit vertrouwd met de betekenis en de dynamiek van de katholieke liturgie.

Daar moeten dringend – tegen de implosie in – proefprojecten voor worden opgezet. Parochies en gemeenschappen die daar voeling voor hebben, zouden in een professioneel begeleid proces moeten stappen om hun liturgisch leven te verruimen en te verdiepen. Als het waar is wat de theologie beweert, dat de eucharistie de kerk opbouwt, dan is dit een dwingende taak voor de kerk van de toekomst. De kerk is er immers niet voor zichzelf, maar voor het vermenselijken van de samenleving. Daarom is dat een dringende opdracht.

Uw reacties zijn welkom op peter.vandevyvere@tertio.be.

» Meer lezen (pdf, enkel voor abonnees)

Tertio in je mailbox

Geef hieronder je e‑mailadres in en blijf als eerste op de hoogte van Tertio inhoud.

Ja, ik geef mijn toestemming om mijn naam- en adresgegevens, telefoon en email, op te nemen in het bestand van het christelijke opinieweekblad Tertio, Louis Frarynlaan 75, 2050 Antwerpen. Ik heb het recht op toegang tot, verbetering of schrapping van die gegevens. Mijn gegevens worden niet aan derden doorgegeven. ​