Tertio 564 - Als een lopend vuurtje

Standpunt:

Als een lopend vuurtje

Peter Vande Vyvere | Met de advent, die zondag begon, zette de kerk een nieuw jaar in. Op Nieuwjaar past het terug te blikken en vooruit te kijken. Eerst de terugblik. Het voorbije jaar was voor de kerk een ‘annus horribilis’. Het begon met het ontslag wegens kindermisbruik van de bisschop van Brugge. Na de kerkelijke oproep om seksueel misbruik bekend te maken, volgden pijnlijke misbruikverhalen in de pers en een toevloed van ‘oude’ klachten bij de commissie-Adriaenssens. Er waren de gerechtelijke invallen en inbeslagnames – in het aartsbisdom, bij kardinaal Godfried Danneels en bij de commissie –, de publicatie van de ‘Danneels-tapes’ en de ontreddering bij de kerkleiders over hoe het verder moet met de aanpak van seksueel misbruik. Alsof dat allemaal niet volstond, zoomde vervolgens een flink deel van de pers – meer belust op polarisatie dan op waarheid – in op enkele ‘lastige uitspraken’ van de aartsbisschop.

Overigens moeten we de schuld van de misbruikcrisis niet op de pers afwentelen. Vele feiten die naar boven kwamen, zijn vreselijk en de kerk onwaardig. Terecht rijzen kritische vragen over kerkelijke machtsuitoefening en over hoe de kerk soms met slachtoffers omging. Het is normaal, zelfs goed dat de media hier hun kritische rol opnemen. Maar er is meer aan de hand, niet alleen in de media, maar in de hele samenleving. Bij wijlen slaat terechte verontwaardiging om in heksenjacht en hysterie en gaat het redelijke rimpelloze afscheid van de kerk over in een stuiptrekking. Irrationeel en venijnig. Een kwalijk voorbeeld is de manier waarop sommige media met de cijfers van het dalende kerkbezoek omgingen: “Tegen 2016 is de kerk leeg” – ridicuul natuurlijk.

Ronduit stuitend was de alternatieve kerktelling van de krant Het Nieuwsblad. “Onze krant wil de vlucht vooruit nemen en nu al uitpakken met de allerleegste kerken van Vlaanderen”, liet de adjunct-chef Nieuws vorige donderdag aan de lokale medewerkers weten. Die werden massaal gemobiliseerd om in de hoogmis het aantal aanwezigen af te zetten tegen de beschikbare stoelen. In gemeenten met meer parochies moest worden gekozen “voor de parochie waarvan we vermoeden dat ze de minste bezoekers hebben. Dit is immers geen algemene peiling, maar een doelgerichte zoektocht naar leegstaande kerken. We focussen op de ontkerkelijking”, luidde de opdracht. Of hoe je kritische zin kunt verwarren met vooringenomenheid en stemmingmakerij. Geschrokken van de reacties, blies de krantenleiding het initiatief af, maar de nasmaak blijft wrang.

Ten slotte een vooruitblik. Diepgaande veranderingsprocessen vergen tijd en moeite. Dat geldt ook voor de kerk die wellicht nog een poos zal worstelen met haar oude en met haar nieuwe gestalte. Maar in weerwil van de perceptie – “tegen 2016 is het ermee gedaan” – is de uitzuivering bezig en groeit een nieuwe, authentieke kerk, bescheiden maar onstuitbaar. Twee voorbeelden, heet van de naald. Vorig weekend lanceerden de gelovige gezinsgroepen hun beloftevolle doorstart. En momenteel verspreidt een serene, positieve petitie ‘voor een geloofwaardige en bevrijdende kerk in België’ zich als een lopend vuurtje via het internet (https://sites.google.com/site/geloofwaardigekerk). De advent is begonnen, het kan niet anders.

Uw reacties zijn welkom op peter.vandevyvere@tertio.be.

» Meer lezen (pdf, enkel voor abonnees)

Tertio in je mailbox

Geef hieronder je e‑mailadres in en blijf als eerste op de hoogte van Tertio inhoud.

Ja, ik geef mijn toestemming om mijn naam- en adresgegevens, telefoon en email, op te nemen in het bestand van het christelijke opinieweekblad Tertio, Louis Frarynlaan 75, 2050 Antwerpen. Ik heb het recht op toegang tot, verbetering of schrapping van die gegevens. Mijn gegevens worden niet aan derden doorgegeven. ​