Tertio 567 - Gezwollen ego counteren

Standpunt:

Gezwollen ego counteren

Peter Vande Vyvere | Bij Kerstmis en Nieuwjaar horen wensen. Wat mogen we de kerk in ons land na het horrorjaar 2010 toewensen? Allereerst iets praktisch: dat ze én overeind blijft in de misbruikstorm én er gepast weet op te antwoorden. Vervolgens dat ze de kansen tot herbronning en uitzuivering die deze crisis meebrengt, gretig aangrijpt.

De Bijzondere commissie voor seksueel misbruik lijkt het moeilijk te hebben zich bij de les te houden. Haar opdracht bestaat er niet in te interveniëren in de interne werking van de kerk (zie ook blz. 5). Kritiek op de kerkelijke organisatie, het celibaat of de inhoud van het kerkelijk recht – hoe interessant ook – hoort niet tot haar bevoegdheid. Al verklaart het verwerpelijke gedrag van een bisschop – symboolfiguur bij uitstek – de enigszins speciale aandacht, de commissie focuste tot nu toe al te eenzijdig op de kerk. Bovendien is de neiging te veralgemenen niet denkbeeldig: systematisch op collectieve verantwoordelijkheid aansturen, is misplaatst. We mogen hopen dat de kerk in het nieuwe jaar tegenover dat alles weerbaar blijft.

Tegelijk hebben de bisschoppen zelf nog een pak werk voor de boeg in de aanpak van seksueel misbruik. Wellicht zijn de hardste klappen – Operatie Kelk op kop – gevallen. Nu is veerkracht gewenst. Niets belet de bisschoppen een krachtig instrument te lanceren om misbruik beter te voorkomen en aan te pakken. De richtlijnen voor het screenen van priesterkandidaten, de deontologische code voor wie in de pastoraal werkt en de eenvormingheid in de aanpak van meldingen kunnen niet lang op zich laten wachten. We wensen de bisschoppen de nodige wijsheid en kordaatheid om dat samen aan te pakken.

Wordt deze kerkcrisis het begin van een fundamentele herbronning? Dat is wellicht het beste wat we de kerk kunnen toewensen en ook de samenleving die van haar inspiratie en inzet voor meer menselijkheid verwacht. Twee katholieke spirituele leiders legden recentelijk de vinger op de wonde van de kerk in deze tijd. Allebei vinden ze dat de kerk in het Westen te sterk de cultuur van het gezwollen ego is achternagelopen. De nieuwe generale abt van de cisterciënzers, de Zwitser Mauro Lepori, zegt in een interview in het Zwitserse christelijke weekblad Écho: “Zowel in de kerk als in de samenleving is er te veel eenzaamheid en te veel individualisme. We willen allemaal alleen en op eigen kracht ons leven organiseren.” Kerken moeten volgens hem plekken worden “van leven en van gemeenschap waar niet in de eerste plaats een doctrine, een levensregel, maar een ervaring te vinden is”.

Enzo Bianchi, de stichter van de oecumenische en gemengde monastieke gemeenschap van het Italiaanse Bose, trekt in zijn pas vertaalde boek Waarom bidden, hoe bidden (Lannoo) die oproep tot bekering uit extreme autonomie door tot in het gebed. De eeuwenoude omschrijving van het gebed als ‘verheffing van de ziel tot God’ is vandaag op zijn minst ontoereikend omdat ze suggereert dat de mens de aanwezigheid van God zélf tot stand brengt en op eigen kracht bereikt. In een Bijbelse bedding is het gebed veeleer een antwoord op een luisteren dat daaraan voorafgaat. Tertio’s kerstwens: dat de kerk, ondanks en dankzij de crisis, nog meer een authentieke, luisterende gemeenschap mag worden.

Uw reacties zijn welkom op peter.vandevyvere@tertio.be.

» Meer lezen (pdf, enkel voor abonnees)

Tertio in je mailbox

Geef hieronder je e‑mailadres in en blijf als eerste op de hoogte van Tertio inhoud.

Ja, ik geef mijn toestemming om mijn naam- en adresgegevens, telefoon en email, op te nemen in het bestand van het christelijke opinieweekblad Tertio, Louis Frarynlaan 75, 2050 Antwerpen. Ik heb het recht op toegang tot, verbetering of schrapping van die gegevens. Mijn gegevens worden niet aan derden doorgegeven. ​