Tertio 569 - Krachtige bron aanboren

Standpunt:

Krachtige bron aanboren

Peter Vande Vyvere | De grote uitdagingen waar het nieuwe decennium ons mee confronteert, zijn niet gering. Voor ons land, voor Europa, voor de westerse wereld ogen de perspectieven op het eerste gezicht niet rooskleurig. Slagen onze politici erin een nieuwe, werkbare constellatie voor het samenleven van de verschillende gemeenschappen in dit land uit te bouwen? Zeker is dat niet. Houdt de euro die tien jaar geleden met groot optimisme werd geïntroduceerd, stand in de nasleep van de financiële crisis? In Duitsland, de economische sterkhouder, opteert vandaag 49 procent van de bevolking voor de herinvoering van de mark. Weet het verouderende Europa zich economisch te handhaven tegenover groeilanden Brazilië, Rusland, India en China of zijn we straks alleen nog het bejaardentehuis van de wereld?

Welk perspectief op wereldvrede is er nu de Verenigde Staten hun rol als internationaal politieman almaar moeizamer waarmaken – zie Irak en Afghanistan? Hoezeer hypothekeren we de toekomst van onze planeet als de milieutops van de VN zulke schamele resultaten blijven opleveren? En kunnen de westerse democratieën een samenlevingsmodel ontwikkelen dat voldoende gemeenschappelijke identiteit combineert met de onomkeerbare realiteit van wereldwijde migratie? Dat de dominante religie van het Westen, het christendom, in nagenoeg al haar varianten een diepgaande crisis doormaakt, vormt vast en zeker een bijkomend obstakel voor de aanpak van al die uitdagingen. Het katholicisme verwerkt pijnlijke misbruikschandalen uit het verleden en kampt, zeker in Europa, met stokkende geloofsoverdracht en minorisering. De traditionele protestantse kerken missen doorgaans al evenzeer vitaliteit en de anglicaanse communio lijdt aan interne verdeeldheid over de wijding van vrouwen en homo’s. Markant is de opmars van de evangelisch-charismatische variant van het christendom, maar nogal wat vertakkingen daarvan slagen er niet in de evangelische boodschap zuiver te houden.

Volstaat het besef dat het nu ‘van moeten’ is als we een wereldspeler willen blijven? Volstaat de ervaring dat onze kinderen het straks wellicht minder goed hebben dan wij om economisch, politiek en ecologisch een nieuwe adem te vinden? Zulke aha-erlebnissen vormen hoogstens een eerste aanzet, maar volstaan niet als motor van verandering. Kan een cultuur op lange termijn weerbaarheid en vitaliteit opbrengen – dat is wat ons land, Europa en de westerse wereld nodig hebben – zonder een min of meer gedeelde zingevingstraditie of religieuze inspiratie? Neen, valt te vrezen. Er is nood aan een bezieling, een perspectief, een doel en een zin voor onze inzet. We hebben een krachtbron nodig die het dodelijke egoïsme, het particuliere belang en het verlammende cynisme weet om te buigen en die tot inzet, engagement en zelfgave motiveert. De joods-christelijke traditie is zo’n bron. Zijn we bereid ons eraan te laven, ondanks de onontkoombare (klein)menselijkheid van de instituties die het wellende water kanaliseren? Wellicht is dat de grootste uitdaging van deze tijd. Laten we ze niet uit de weg gaan.

Uw reacties zijn welkom op peter.vandevyvere@tertio.be.

» Meer lezen (pdf, enkel voor abonnees)

Tertio in je mailbox

Geef hieronder je e‑mailadres in en blijf als eerste op de hoogte van Tertio inhoud.

Ja, ik geef mijn toestemming om mijn naam- en adresgegevens, telefoon en email, op te nemen in het bestand van het christelijke opinieweekblad Tertio, Louis Frarynlaan 75, 2050 Antwerpen. Ik heb het recht op toegang tot, verbetering of schrapping van die gegevens. Mijn gegevens worden niet aan derden doorgegeven. ​