Tertio 571 - Interreligieuze kalender zonder christenen

Standpunt:

Interreligieuze kalender zonder christenen

Peter Vande Vyvere | Er zijn blunders die je met woorden niet meer rechtgezet krijgt. Premier Yves Leterme, die de Marseillaise inzette toen hem naar het Belgische volkslied werd gevraagd, weet er alles van. Van een andere orde, maar even onherroepelijk fout, is de flater van de Europese Commissie die recentelijk 3,2 miljoen ‘interreligieuze’ schoolagenda’s in meer dan 20.000 scholen verspreidde, maar… de christelijke feestdagen vergat. Van Kerstmis, Pasen of Pinksteren geen spoor.

Hoe valt zoiets te verklaren? Kwaad opzet lijkt ondenkbaar. Domweg een vergetelheid? Zozeer gefocust op het exotische – ook hindoeïstische en taoïstische feesten staan vermeld – dat je de evidenties uit het oog verliest? Of mogen we voor een keer Sigmund Freud wél geloven en reveleert deze lapsus een dieperliggend trauma: de Europese mens die zijn christelijke herkomst verdringt? Dat de opdrachtgevers van het initiatief, de diensten van eurocommissaris voor Consumenten, John Dalli, het christelijke geloof niet echt cruciaal vinden, valt alvast niet te ontkennen.

Dit dwaze incident plaatst Europa andermaal in het centrum van het wereldwijde religiedebat: wat is vandaag de maatschappelijke betekenis en waarde van godsdiensten? De secularisatiethese boette de jongste decennia aan verklaringskracht in. Er zijn belangrijke tegenindicaties voor de stelling dat de mens minder religieus is naarmate hij moderner – rijker, stedelijker, wetenschappelijker – wordt. Traditionele moslimlanden van Noord-Afrika tot Indonesië kennen een islamitische revival die zich ook laat voelen bij islamitische immigranten in het Westen. Ook het evangelische christendom kent een opmerkelijke opleving met vele bekeerlingen in Oost-Azië, Sub-Sahara Afrika en Latijns-Amerika. Ten slotte heeft het orthodoxe christendom sinds de val van de Muur, zeker in Rusland, aan assertiviteit gewonnen.

Die wereldwijde ‘de-secularisatietrend’ kent maar twee uitzonderingen, analyseert rechtsfilosoof Andreas Kinneging in de recente essaybundel Continent op drift? (Pelckmans, Kapellen): West-Europa – het noorden en almaar meer ook het zuiden – en de “internationale, wereldwijde, seculiere subcultuur van de elite, opgeleid in het Westen aan prestigieuze universiteiten met westers seculiere inslag”. In hun interpretatie is de actuele religieuze opleving een heftige, maar kortstondige reactie op de recente wereldwijde democratisering van de moderniteit dankzij de toegenomen mobiliteit en dankzij de communicatiemedia. Maar geen nood: over enkele generaties lijkt de hele wereld op Europa.

Dat is een ernstige these, alleen bestaan er in de wereld van vandaag weinig aanwijzingen voor. Veeleer integendeel: religie zit wereldwijd in de lift. Daarom is de ergernis van gelovigen over de nonchalance van de Commissie terecht. Alles wijst erop dat je, om gewapend te zijn voor de grote debatten van morgen, maar beter religieus geletterd kunt zijn. Als onze eurocraten dat zelf niet geloven, moeten ze voor die overtuiging niettemin het grootste respect betonen.

Uw reacties zijn welkom op peter.vandevyvere@tertio.be.
» Meer lezen (pdf, enkel voor abonnees)

Tertio in je mailbox

Geef hieronder je e‑mailadres in en blijf als eerste op de hoogte van Tertio inhoud.

Ja, ik geef mijn toestemming om mijn naam- en adresgegevens, telefoon en email, op te nemen in het bestand van het christelijke opinieweekblad Tertio, Louis Frarynlaan 75, 2050 Antwerpen. Ik heb het recht op toegang tot, verbetering of schrapping van die gegevens. Mijn gegevens worden niet aan derden doorgegeven. ​