Tertio 576 - Mens gaat voor op wens

Standpunt:

Mens gaat voor op wens

Peter Vande Vyvere | De kwestie van baby Samuel beroert de gemoederen. Twee jaar geleden verwekte een Belgisch homopaar het kind bij een Oekraïense draagmoeder, maar het jongetje geraakte ons land niet binnen en verbleef in een weeshuis. Wellicht krijgt hij nu toch een Belgisch paspoort en kan hij door zijn wensouders worden geadopteerd. Een lijdensweg, een schrijnende situatie, voor het prille kindergemoed dat naar hechting zoekt nog wel het allermeest. Hopelijk kan de kleine Samuel straks in een warm en zorgzaam gezin opgroeien.

Toch is er de principiële discussie: hoe vermijd je zulke situaties? Omdat er bij ons geen wet op draagmoederschap bestaat, klinkt de roep naar een regeling. Verfrissend is alvast dat de discussie daarover niet langs de voorspelbare lijnen ‘gelovig en/of conservatief’ versus ‘vrijzinnig en/of progressief’ loopt, wat de sereniteit en diepgang van het debat ten goede komt. Dat is mee te danken aan Frederik Swennen, docent familierecht aan de UA en zelf een getrouwde homo, die voorstander is van een wettelijk verbod op draagmoederschap. Enkele jaren geleden lanceerde CD&V-volksvertegenwoordigster Mia De Schamphelaere een wetsvoorstel om commercieel draagmoederschap te verbieden. Dat verzette zich tegen het instrumentaliseren van het moederlichaam en plaatste het belang van het kind centraal: kinderen zijn geen koopwaar.

Daarover bestaat bij ons, anders dan bijvoorbeeld in de Verenigde Staten, een vrij grote consensus. Wel gaan nu stemmen op voor een wettelijke regeling die ‘ideëel draagmoederschap’, als vriendendienst, onder strikte voorwaarden toelaat. Dat klinkt aantrekkelijk, maar stuit praktisch en principieel op ernstige bezwaren. Het gevaar van de ‘slippery slope’ loert in zulke wetgeving altijd om de hoek. Vervolgens: is het überhaupt moreel verantwoord twee mensen – draagmoeder en kind – ondergeschikt te maken aan een begrijpelijke, maar subjectieve wens van anderen? Moet de mens niet altijd voorgaan op de wens? Anders dan bij adoptie, waar een kind uit een negatieve naar een positieve situatie ‘verhuist’, gaat het bij draagmoederschap over de creatie van een mens. En omdat er op een fysiek en psychologisch ingrijpende manier anderen bij zijn betrokken, reikt dit verder dan medische assistentie.

De volksmond heeft gelijk: een kind ‘maak’ je niet, je ‘krijgt’ het. Dat is niet eens noodzakelijk een kwestie van scheppingstheologie, maar van loutere humaniteit. Elk kind heeft recht op ouders, maar er bestaat geen recht op ouderschap. Wie dat recht claimt, riskeert anderen leed te berokkenen. Blijft de vraag: is dat niet ‘wreed’ tegenover ouders die verlangen naar een eigen kind? Hoe lastig, pijnlijk en schrijnend ook als je er zelf mee wordt geconfronteerd, uiteindelijk gaat het hierover: kunnen wij leven met tekort? We moeten toegeven dat we het daar als westerlingen moeilijk mee hebben. Tegelijk hoeven we noch masochist noch religieus te zijn, om te beseffen dat onvervuldheid fundamenteel bij onze menselijke conditie hoort. En dat ware levenskunst erin bestaat die een plek te geven.

Uw reacties zijn welkom op peter.vandevyvere@tertio.be

» Meer lezen (pdf, enkel voor abonnees)

Tertio in je mailbox

Geef hieronder je e‑mailadres in en blijf als eerste op de hoogte van Tertio inhoud.

Ja, ik geef mijn toestemming om mijn naam- en adresgegevens, telefoon en email, op te nemen in het bestand van het christelijke opinieweekblad Tertio, Louis Frarynlaan 75, 2050 Antwerpen. Ik heb het recht op toegang tot, verbetering of schrapping van die gegevens. Mijn gegevens worden niet aan derden doorgegeven. ​