Tertio 578 - Paus weerlegt Joodse Godsmoord

Paus weerlegt Joodse Godsmoord

In de perszaal van het Vaticaan verschijnt morgen, donderdag 10 maart, Jezus van Nazareth. Van de intocht in Jeruzalem tot de verrijzenis. Uittreksels uit dit tweede deel van het Jezusboek van paus Benedictus XVI werden vorige week vrijgegeven. De passage waarin de paus argumenteert dat het Joodse volk niet schuldig is aan Jezus’ kruisdood, werd wereldwijd al uitvoerig gecommentarieerd. Peter Vande Vyvere | Belangrijke Joodse leiders lieten zich positief uit over het pauselijke geschrift. Er waren woorden van lof van rabbijn Ronald Lauder, de voorzitter van het Joodse wereldcongres. Er was een bemoedigende brief van Benjamin Netanjahu, de eerste minister van Israël. Katholieke media als de Franse krant La Croix, het Brits-internationale weekblad The Tablet en het Amerikaanse National Catholic Reporter gaven duiding bij de tekst. In onze nationale media waren de echo’s veeleer kort, af en toe zelfs kort door de bocht, alsof Benedictus XVI voordien over deze kwestie anders dacht.  Toch is Benedictus’ expliciete, theologisch onderbouwde verwerping van de ‘Joodse Godsmoord’ niet zonder betekenis. Van deel één van zijn Jezusboek gingen niet minder dan twee miljoen exemplaren over de toonbank: de pauselijke ‘Jezusvisie’ heeft wel degelijk weerklank. En de timing is prima: in de komende passietijd zal het boek over Jezus’ lijden en verrijzenis wereldwijd druk worden gelezen en bemediteerd.Maar wat schrijft Benedictus over het proces van Jezus? De passieverhalen van Johannes en Matteus – die in de passieliturgie ook het vaakst worden gelezen – klinken het hardst voor Joodse oren. In het Johanneïsche passieverhaal zijn het de Joden – “Hoi Iudaioi” – die op de executie van Jezus aansturen. De paus sluit zich evenwel aan bij de wetenschappelijke consensus dat die term niet op het Joodse volk als geheel, maar op de tempelaristocratie slaat.Matteus oogt problematischer: in zijn relaas eist “het hele volk” Jezus’ kruisiging met de woorden “Zijn bloed kome over ons en onze kinderen”. De evangelist beoogt hier evenwel geen historisch feitenrelaas, argumenteert de paus, maar zoekt een theologische verklaring voor het – latere – vreselijke lot van Israël in de Joods-Romeinse oorlog, toen het alles ontnomen werd. De uitspraak over het bloed moeten we vanuit de avondmaal- en kruistheologie van het hele Nieuwe Testament lezen: niet als een vloek, maar als een bede om verlossing en heil. Hoe Benedictus die ideeën stoffeert, kan de Nederlandstalige lezer vanaf 12 april lezen in de vertaling die bij Lannoo verschijnt.

» Meer lezen (pdf, enkel voor abonnees)

Tertio in je mailbox

Geef hieronder je e‑mailadres in en blijf als eerste op de hoogte van Tertio inhoud.

Ja, ik geef mijn toestemming om mijn naam- en adresgegevens, telefoon en email, op te nemen in het bestand van het christelijke opinieweekblad Tertio, Louis Frarynlaan 75, 2050 Antwerpen. Ik heb het recht op toegang tot, verbetering of schrapping van die gegevens. Mijn gegevens worden niet aan derden doorgegeven. ​