Tertio 581 - Het hellend vlak van de doodscultuur

Vizier:

Het hellend vlak van de doodscultuur

Tegenover de oprukkende cultuur van de dood moet onze samenleving meer duidelijk maken dat het leven zin heeft, in alle fasen. Christenen kunnen en moeten daarbij het voortouw nemen.

Jan De Volder | Bijna drieduizend mensen, onder wie aartsbisschop André-Joseph Léonard, namen zondag in Brussel deel aan de Mars voor het Leven. Dat is een pak meer dan bij de eerste editie vorig jaar. Opvallend is dat dit initiatief uitgaat van studenten en veel jongeren mobiliseert via Facebook. De sfeer is vreugdevol en levenslustig. Twintig jaar na de abortuswet en tien jaar na de euthanasiewet zijn enkele dingen duidelijk. Zo ging de wetgever in beide situaties uit van de geobjectiveerde noodsituatie, maar in de praktijk zie je zowel zwangerschapsafbreking als euthanasie tot een subjectief recht evolueren. In beide gevallen zouden er strenge wettelijke voorwaarden gelden, maar die worden in de praktijk met een ontstellend gemak uitgehold of omzeild. Het hellend vlak waarvoor tegenstanders destijds waarschuwden, is onmiskenbaar een feit.

Neem nu abortus. Het aantal zwangerschapsafbrekingen stijgt nog altijd. “Abortus stopt een hart, en breekt een ander”, zo vroeg een slogan ook aandacht voor het drama van de moeders. Door de prenatale tests zie je dat het aantal borelingen met down, spina bifida en andere opspoorbare afwijkingen vermindert. Zwangerschapsafbreking werd een pure subjectieve beslissing van de moeder. Zelfs de vader wordt er vaak niet bij betrokken. Het betrokken kleintje heeft al helemaal geen stem in het kapittel. Bovendien is het schrikbeeld van de eugenetica niet ver meer weg.

En dan is er euthanasie. Naar illustraties van het hellend vlak is het niet ver zoeken. Vorige week besloot een koppel in een gemeente van Vlaams-Brabant samen ‘uit het leven te stappen’, zoals dat modieus heet. Hij was 83 en naar verluidt ongeneeslijk ziek. Zij was 78, wat artritis en andere ouderdomskwaaltjes, maar kon zich vooral geen leven zonder haar echtgenoot inbeelden. Daarvoor was de euthanasiewet helemaal niet bedoeld, maar wie geeft daar nog om? Uit onze media – en een groot deel van de samenleving – stijgt net geen applaus op. Het moge duidelijk zijn: onze samenleving promoot de euthanasie, als proper alternatief voor de zelfdoding en als vermijding van lijden en aftakelen. Mijn vraag blijft: is dat nu echt zo humaan? Het feit dat geen enkel ander Europees land het Belgische en Nederlandse euthanasiebeleid volgt – terwijl wij toch steevast denken voortrekkers te zijn –, zou ons toch tot enige voorzichtigheid mogen stemmen.

In Nederland werd vorige week het boek Uit vrije wil voorgesteld. Daarin pleit oncoloog Piet Borst ervoor alle 70-plussers “die klaar zijn met hun leven” recht op euthanasie te geven. Hij wil komaf maken met al die vermoeiende wettelijke voorwaarden of vervelende bezwaren van artsen. Wij verwezen al vaker naar het profetische boek De moderne dood van de Zweedse schrijver Carl-Henning Wijkmark. Hij beschrijft een discussie over hoe mensen ertoe kunnen worden gebracht om op hun 75ste ‘spontaan’ euthanasie aan te vragen. Geen last voor anderen zijn en kosten besparen zijn het ideaal. Science fiction? We stevenen er razendsnel op af.

Alle begrip voor wie schrik heeft voor de toekomst, het ouder worden, de aftakeling, de eenzaamheid na de dood van een geliefde, ik wil geen oordelen uitspreken. Maar het antwoord van de samenleving mag daarop niet zijn: ga dan maar aan de euthanasie! Dat is niet humaan, maar gruwelijk. Het antwoord moet zijn: zorg, pijnbestrijding en vooral liefdevolle nabijheid die het leven zin geeft in alle fasen. Zondag vierde ik de 95ste verjaardag van een goede vriendin. In een moeilijke fase van haar leven zweerde ook zij bij euthanasie. Nu ze zich opnieuw liefdevol omringd weet, heeft ze maar een ambitie: honderd worden, als het God belieft. Laat dat de droom zijn voor onze ouderen en voor al wie hen graag ziet.
 
Uw reacties zijn welkom op jan.devolder@tertio.be

Bericht

Binnenkort het echte werk
Emmanuel Van Lierde | Justitie en politiek steken dezer dagen een tandje bij in hun dossiers van seksueel misbruik. De kerk wacht af wat er uit de bus komt bij de Kamercommissie, het federaal parket en het Hof van Cassatie. Als alle oordelen gevallen zijn, kan het echte werk eindelijk beginnen: de pastorale en psychologische zorg voor de slachtoffers die dat wensen, want daarin is tot nu toe weinig vooruitgang geboekt.

De goede intenties van de kerk om na de zaak-Vangheluwe in het reine te komen met haar verleden en recht te doen aan slachtoffers van seksueel misbruik, werden in de kiem gesmoord toen Operatie Kelk op 24 juni vorig jaar leidde tot het einde van de commissie-Adriaenssens. Ondertussen vernietigde de Brusselse Kamer van Inbeschuldigingstelling de inbeslagname van de 475 dossiers van die commissie, waardoor het gerecht ze niet meer kan gebruiken voor onderzoeksdaden. Federaal procureur Johan Delmulle heeft daarom de griffie opdracht gegeven de stukken terug te bezorgen aan de slachtoffers die daar om vragen, maar vorige vrijdag deed het federaal parket meteen een oproep aan wie zich bij de commissie-Adriaenssens had gemeld, om nu rechtstreeks bij haar weer melding van het misbruik te maken. Het federaal parket nam de 475 dossiers door en zal 25 slachtoffers persoonlijk contacteren met de vraag een klacht in te dienen omdat er nog acuut gevaar bestaat. Over de andere inbeslagnames die tijdens Operatie Kelk gebeurden in het aartsbisdom Mechelen-Brussel en bij kardinaal Godfried Danneels oordeelt het Hof van Cassatie pas volgende dinsdag, 5 april.

Eindrapport
Die uitspraak valt zo goed als samen met de plenaire zitting van de Kamer op donderdag 7 april, waar het eindrapport van de ‘Bijzondere commissie betreffende de behandeling van seksueel misbruik en feiten van pedofilie binnen een gezagsrelatie, inzonderheid binnen de kerk’ normaliter wordt voorgesteld. Die Commissie finaliseert vandaag dat rapport om de aanbevelingen te kunnen stemmen. Bij het ter perse gaan van dit nummer was het koffiedik kijken wat daarbij uit de bus zou komen. De grote thema’s in de vraagstelling – die bij momenten de godsdienstvrijheid en de scheiding kerk-staat compleet negeerde – waren de al of niet verlenging van de verjaringstermijn, het al of niet invoeren van een meldplicht met daaraan verbonden het probleem van het beroeps- en biechtgeheim, de oprichting van een schadevergoedingsfonds voor slachtoffers, een betere hulpverlening van slachtoffers en het opvolgen van daders om recidive te vermijden.

Showcommissie
Wie het rijtje van getuigen nog eens overloopt die tijdens de hoorzittingen sinds 22 november 2010 langskwamen, kan niet anders dan constateren dat de eigenlijke focus op de kerk lag, hoewel alle gezagsrelaties – dus ook die buiten de kerk – bekeken zouden worden. Het seksuele misbruik is nu nochtans veel erger in andere sectoren zoals de sportwereld en komt bovenal in het gezin voor. In De Standaard van afgelopen maandag hekelde kerkjurist en senator Rik Torfs het showelement van de commissie, die veeleer figureerde als “een soort ritueel afscheid van de majoritaire kerk”, als “deel van de catharsis”. Veeleer dan begaan te zijn met slachtoffers, werd het een afrekening met de kerk. Als kers op de taart houdt de faculteit Kerkelijk recht van de K.U.Leuven vanaf morgen tot zaterdag een congres over ‘seksueel misbruik in maatschappij en kerk’, deels in Leuven, deels in de Senaat.

» Meer lezen (pdf, enkel voor abonnees)

Tertio in je mailbox

Geef hieronder je e‑mailadres in en blijf als eerste op de hoogte van Tertio inhoud.

Ja, ik geef mijn toestemming om mijn naam- en adresgegevens, telefoon en email, op te nemen in het bestand van het christelijke opinieweekblad Tertio, Louis Frarynlaan 75, 2050 Antwerpen. Ik heb het recht op toegang tot, verbetering of schrapping van die gegevens. Mijn gegevens worden niet aan derden doorgegeven. ​