Tertio 581 - Meer dialoog met niet-gelovigen

Standpunt:

Meer dialoog met niet-gelovigen

Peter Vande Vyvere | In Parijs vond eind vorige week een opmerkelijk initiatief plaats: ‘het voorplein van de volkeren’. Dat wilde, als eerste in een reeks Europese colloquia, de dialoog tussen gelovigen en ongelovigen bevorderen over de grote vragen van het leven en van deze tijd. Initiatiefnemer is de pauselijke raad voor de Cultuur. Ook in ons land zou zo’n initiatief niet misstaan, want voorlopig worden nog altijd vooral rekeningen vereffend tussen gelovigen en niet-gelovigen.

Het idee om een structurele dialoog tussen gelovigen en ongelovigen op te starten, komt van paus Benedictus XVI zelf. Hij lanceerde het in december 2009, na zijn reis naar Tsjechië – een land waar christenen in de minderheid zijn. Toen al hanteerde hij de term ‘voorplein van de volkeren’, verwijzend naar de oudtestamentische voorhof van de tempel in Jeruzalem die ook voor niet-joden toegankelijk was en waar die konden discussiëren met joodse geleerden. De kerk zou zo’n ‘voorplein van de volkeren’ moeten inrichten, liet de paus zich ontvallen, een plek waar mensen met God kennis kunnen maken, nog voor ze toegang tot zijn mysterie hebben gevonden. Hij dacht aan mensen voor wie “religie een vreemde zaak is, voor wie God een onbekende is en die Hem nochtans niet links willen laten liggen, maar Hem op zijn minst als Onbekende willen benaderen”. Agnosten en atheïsten die het geloof niet vijandig zijn, kortom. Elkaar vinden in de strijd voor een meer vredevolle, rechtvaardige en humane wereld is een van de ambities.

Kardinaal Gianfranco Ravasi, de voorzitter van de pauselijke raad voor de Cultuur, pikte dat idee op en lanceerde in februari in Bologna een internationaal reflectieproces in verschillende etappes. Vorige week vond in Parijs de aftrap plaats met een deelnemerslijstje om ‘u’ tegen te zeggen: filosofen als Julia Kristeva, Luc Ferry en Jean-Luc Marion, maar ook Tony Blair en de Franse ministers Valérie Pécresse (Hoger Onderwijs) en Frédéric Mitterrand (Cultuur). Volgend jaar vinden in Praag en Stockholm gelijksoortige evenementen plaats. Het nieuwe initiatief draagt onmiskenbaar de stempel van de huidige paus: de dialoog tussen geloof en rede, de Europese oriëntatie, het intellectuele debat over de grenzen van het seculiere bestaan – het zijn speerpunten van zijn pontificaat. Ongetwijfeld zou zo’n evenement ook in ons land welkom zijn. Want of het nu over draagmoederschap, euthanasie of de aanpak van seksueel misbruik gaat, blijkbaar moeten altijd weer rekeningen worden vereffend. De Franse ‘laïcité’ is dat stadium inmiddels grotendeels gepasseerd.

Er zijn een paar voorwaarden wil een dialoog tussen gelovigen en niet-gelovigen lukken. Je moet het getto ontstijgen en bereid zijn met de ander te dialogeren, maar helaas laat de verzuiling bij ons nog diepe sporen na. Vervolgens moeten de dialoogpartners ook met enige fierheid hun levensbeschouwelijke identiteit ‘op zich nemen’. Je moet met de nodige coherentie de ander tegemoet treden om in staat te zijn tot dialoog. Helaas verwarren veel van oudsher katholieke organisaties bij ons ‘actief’ met ‘intern’ pluralisme. Het levensbeschouwelijke potje is daarom vaak grijs en lauw. Misschien moet het nieuwe initiatief binnenkort toch maar eens in Brussel landen. Het zou onze levensbeschouwelijke vaardigheid ongetwijfeld aanscherpen.

Uw reacties zijn welkom op peter.vandevyvere@tertio.be

» Meer lezen (pdf, enkel voor abonnees)

Tertio in je mailbox

Geef hieronder je e‑mailadres in en blijf als eerste op de hoogte van Tertio inhoud.

Ja, ik geef mijn toestemming om mijn naam- en adresgegevens, telefoon en email, op te nemen in het bestand van het christelijke opinieweekblad Tertio, Louis Frarynlaan 75, 2050 Antwerpen. Ik heb het recht op toegang tot, verbetering of schrapping van die gegevens. Mijn gegevens worden niet aan derden doorgegeven. ​