Tertio 583 - Verbanning en boete

Standpunt:

Verbanning en boete

Peter Vande Vyvere | Rome heeft gesproken: Roger Vangheluwe, de oud-bisschop van Brugge, “moet België verlaten en zich gedurende een periode aan een psychologische en therapeutische behandeling onderwerpen”. Volstaat die reactie van de kant van de kerk? Om te beginnen: de feiten zijn – voor zover we weten – bijzonder zwaar en menselijk gezien onherstelbaar. We weten sinds de recente vreselijke misbruikcrisis beter dan voorheen welke diepe wonden seksueel misbruik van kinderen kan slaan, vaak een leven lang. Vangheluwe gaf dat ook toe in zijn eerste bekentenisbriefje: “Mijn slachtoffer vindt geen genezing.”

Peter Adriaenssens maakte ons er sterker van bewust dat genezing pas echt op gang kan komen na erkenning, als het nefaste machtsmechanisme doorbroken is. Daar is sinds kort in de zaak-Vangheluwe een begin mee gemaakt, maar ongetwijfeld wacht het slachtoffer nog een lange en lastige weg. En in elk geval is wat geleden is, onuitwisbaar. Daarom compenseert de sanctie van de congregatie voor de Geloofsleer natuurlijk niet. Het slachtoffer – allereerst –, maar ook de samenleving zullen begrijpelijkerwijs de reflex hebben ‘dat dit onvoldoende is’.

Maar was bij wijze van sanctie meer mogelijk geweest? De zaak is burgerrechtelijk en kerkrechtelijk behandeld en in beide gevallen is verjaring vastgesteld. Wellicht, en terecht, heeft Rome gewacht op een uitspraak van de civiele rechtspraak. De mogelijkheid van verjaring berust op de vaststelling dat de bewijsvoering van misdrijven na lange tijd bijzonder heikel wordt. En het principe gaat ervan uit dat je iemand na een zeer lange tijd en als hij niet recidiveerde, moet gunnen dat hij zich ‘herpakt’. Dat blijft voor de slachtoffers een harde dobber, maar het alternatief is helaas de willekeur – met als enig richtsnoer de rauwe emotie.

Het is bekend dat het slachtoffer van Vangheluwe het er vooral moeilijk mee had dat zijn oom ‘in glorie’ bleef functioneren en wellicht ‘in volle glorie’ zijn afscheid als bisschop zou vieren. Op dit punt heeft Vangheluwe zijn verdiende straf gekregen en de wegzending uit het land maakt het hem nu voorgoed onmogelijk nog als bisschop – als herder van een kudde – te functioneren. De officiële uitspraak van Rome is de facto een verbanning. Opmerkelijk: de verplichting een psychologische en spirituele behandeling te volgen, suggereert dat de oud-bisschop tot op vandaag psychologisch en geestelijk ontwricht is. Dan wordt terecht verwacht dat hij daaraan werkt.

Is dat allemaal veel te soft en was uitzetting uit het ambt beter geweest? Net als een wijding geen beloning is, is leek zijn geen straf. Dat is een van de diepste intuïties van het Tweede Vaticaans Concilie en strookt met het aanvoelen van het kerkvolk. Vangheluwe is en blijft een bisschop die een erge misdaad en een grote zonde heeft gepleegd en de kerkgemeenschap zwaar in diskrediet heeft gebracht. Daarbij past een verbanning én een leven dat voortaan aan boetedoening is gewijd. Een teruggetrokken leven van gebed en boete, dat is wat Rome oplegde aan Maciel Marcial, de stichter van de Legionairs van Christus, die zich aan zedenfeiten bezondigde. Boete, dat woord missen we eigenlijk in het droevige verhaal-Vangheluwe. Lag dat in deze veertigdagentijd nochtans niet voor de hand?

Uw reacties zijn welkom op peter.vandevyvere@tertio.be

» Meer lezen (pdf, enkel voor abonnees)

Tertio in je mailbox

Geef hieronder je e‑mailadres in en blijf als eerste op de hoogte van Tertio inhoud.

Ja, ik geef mijn toestemming om mijn naam- en adresgegevens, telefoon en email, op te nemen in het bestand van het christelijke opinieweekblad Tertio, Louis Frarynlaan 75, 2050 Antwerpen. Ik heb het recht op toegang tot, verbetering of schrapping van die gegevens. Mijn gegevens worden niet aan derden doorgegeven. ​