Als je stem breekt

In mijn nieuwe job als pastor in de ouderenzorg vroeg ik een gelovige vrouw die palliatieve zorg krijgt of ze samen met mij een Weesgegroet wilde bidden. Terwijl door mijn hoofd flitste of ze dit begreep en ervoor openstond, bracht ze haar hand naar haar hoofd en maakte een kruisteken. Ze prevelde de woorden nauwelijks verstaanbaar mee. Zoals je lichaam trauma’s onthoudt – zelf voel ik tijdens een autorit soms pijn op de plaatsen waar ik letsels opliep bij een auto-ongeval – zo vergeet het ook niet hoe je bidt. Deze vrouw voert geen gesprekken meer en kan niet met woorden uitdrukken wat ze wil. Bidden deed ze wel. Het raakte me diep.

Gebed mag gerust een automatische reflex zijn: iets wat je lichaam, je hele wezen, als vanzelf blijft doen. Maar niet elke reflex brengt ons dichter bij de kern van de zaak. In onze omgang met elkaar reageren we vaak sneller dan we zouden willen. In haar boek The Be Quiet Theory stelt therapeute Liesbeth Catrysse dat veel van onze woorden als reflexen uit ons lichaam voortkomen. Iemand zegt iets en voor je het beseft, antwoord je met een kwinkslag, een voorbeeld uit je eigen leven of een correctie. Catrysse pleit ervoor even stilte toe te laten en van daaruit tot een echte, weloverwogen reactie te komen. Misschien is dat precies wat luisteren vraagt: niet meteen antwoorden.