De waarde van de dingen

We schrijven anno 1279. Paus Nicolaas III bevestigt dat de franciscaanse orde geen eigendom bezit, maar wel gebruik mag maken van goederen. Die andere grote bedelorde, gesticht door Dominicus, verdedigt daarentegen het standpunt dat bezit wel degelijk geoorloofd is. Met deze uiteenlopende visies leggen beide armoedebewegingen de kiem voor een felle discussie over de usus of het gebruik van de dingen.

Niet in geld te vatten
Sinds enkele decennia zijn we overspoeld door consumptiegoederen. Ze worden wereldwijd geproduceerd en via commerciële netwerken voortdurend opgedrongen, vaak voor een prikje. Ze zijn niet bedoeld om lange tijd mee te gaan, maar om onmiddellijk genot te verschaffen. Daarom worden ze probleemloos vervangen; herstellen loont zelden de moeite. Wat zegt dat over de waarde van de materiële dingen? In de eerste plaats gebruiken we ze. Ze fungeren als verlengstukken van onze handen, als hulpmiddelen die taken vereenvoudigen, of als bronnen van plezier en genot. Of het nu een beitel is, een smakelijke maaltijd of een complexe computer ingebed in een oneindig netwerk, die dingen zijn nuttig en aangenaam in het gebruik. Hun gebruikswaarde is niet in geld te vatten. Zoals de uitgerafelde wanten die voor de fietser met klamme handen op een kille februarimorgen onvervangbaar zijn.