01 6 Luca_Signorelli_-_The_Resurrection_of_the_Dead_(Fresco_-_ kopie

Luca Signorelli, De opstanding der doden, kathedraal van Orvieto. © Wikimedia

Grens tussen tijd en eeuwigheid wordt opgeheven

“Wie als theoloog over het eeuwige leven wil spreken, kan niet om het thema ‘oordeel’ heen”, stelt Gerhard Lohfink. De ontmoeting met God wordt volgens hem een “Selbstgericht”, waarbij we zelf een oordeel over onszelf uitspreken.

Lohfink en andere Duitse theologen die uitgaan van een Auferstehung im Tode poneren dat de opstanding uit de dood plaatsvindt op het moment zelf van de eigen dood, maar dan wel buiten het concept tijd zoals wij dat kennen met een ‘voordien’ en een ‘nadien’. Daarmee rekenen ze af met de traditionele ‘wachtperiode’ tussen overlijden en het Laatste Oordeel. Vooral het idee van het vagevuur als een concrete plaats die volgens Lohfink door de middeleeuwse volksdevotie lange tijd met veel fantasie en vurige orgieën in beeld werd gebracht, moet het ontgelden. “Wie door de dood heengaat, komt niet meer op ‘plaatsen’. Zijn enige plaats is dan God, meer bepaald: de eeuwige ontmoeting met God”, stelt de Duitse theoloog. Hij herinnert eraan dat het purgatorium een loutering is en het is even fout te speculeren over de duur ervan in aardse tijd als over de plaats ervan.