Chamberlain
Ruim 86 jaar geleden trok de toenmalige conservatieve Britse premier Neville Chamberlain naar de Conferentie van München waarop gepoogd werd Adolf Hitler te paaien met een concessie om de wereldvrede veilig te stellen. Hitler mocht Sudentenland – een regio in het toenmalige Tsjechoslowakije – inlijven, een toegeving die door Chamberlain werd vergoelijkt met de uitspraak “peace for our time”. Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk waren na WOI immers oorlogsmoe. Het Europa van de 21ste eeuw is crisismoe, na 9/11 en de militaire nasleep ervan, de financiële crisis van 2008, de vluchtelingencrisis van 2015, de aanhoudende klimaatcrisis en de energiecrisis die volgde op de invasie van Oekraïne, georkestreerd door Vladimir Poetin.
Uitputtingsslag
Poetin droomt van de territoriale restauratie van de Sovjet-Unie. Die bezweek in 1991 mede als gevolg van de uitputtende proxy-oorlog tussen Oost en West die in de jaren 1980 werd uitgevochten in Afghanistan. Het aanslepende conflict in Oekraïne begint intussen te evolueren naar een uitputtingsslag tussen Rusland en de NAVO, waarvan de koers na de Amerikaanse presidentsverkiezingen misschien zal veranderen. Binnen de EU zit trouwens ook niet iedereen op één lijn wat de houding tegenover Poetin betreft. In tegenstelling tot de machtsstrijd die tijdens de Koude Oorlog werd uitgevochten in Afghanistan, speelt de huidige krachtmeting zich af in een Europees land én aan de grenzen van de NAVO. Het Westen is terecht beducht voor een grensincident dat via een domino-effect kan leiden tot een rechtstreeks conflict met Rusland. Sowieso zal Europa als gevolg van het conflict in Oekraïne extra defensie-inspanningen moeten leveren. En die zullen budgettair pijn doen.
Land voor vrede
Zal het Westen als gevolg daarvan en eventueel onder druk van autoritaire leiders aan beide kanten van de Atlantische Oceaan op termijn geneigd zijn Poetin te paaien en hem het merendeel van de bezette gebieden in het oosten en zuidoosten van Oekraïne te gunnen? En wat daarna? Ruim een jaar na de Conferentie van München sloten nazi-Duitsland en de Sovjetunie het Molotov-Ribbentrop Pact. Dat niet-aanvalsverdrag bevatte een geheim protocol dat Centraal en Oost-Europa – waaronder Polen – verdeelde tussen Hitler en Jozef Stalin. Enkele weken later vielen de nazi’s Polen binnen met alle gevolgen voor de wereldvrede van dien. Hopelijk wordt Oekraïne nooit in twee delen opgedeeld met een Westerse invloedssfeer ten westen en een Russische ten oosten van de Djnepr-rivier. De formule “land voor vrede” biedt alvast geen garanties voor een duurzame vrede. Dat heeft ook het Israëlisch-Palestijns conflict de voorbije decennia voldoende aangetoond. Vrede in Oekraïne en het Midden-Oosten laat voorlopig nog op zich wachten. De allergrootste voorwaarde ervoor is uiteraard dat beide partijen ook écht vrede willen.
![Johan Van der Vloet Johan Van der Vloet](https://tertio.be/wp-content/uploads/2024/03/auteur_ludwig-de-vocht.jpg)
Meer opinies van
Ludwig De Vocht