The Hunter door Juan Miró. © rr

Perspectief en nieuwheid

Het perspectief is een van de grote ontdekkingen van de Italiaanse renaissanceschilderkunst. Het verhaal doet de ronde dat Brunelleschi het als eerste toepaste. Hij slaagde erin op een plat vlak een ruimtelijke dimensie weer te geven door de parallelle lijnen te laten samenvloeien in vluchtpunten buiten het vlak. Jan van Eyck en vooral Dieric Bouts introduceerden dit in de Vlaamse schilderkunst. Het retabel Het Laatste Avondmaal, te bewonderen in de Gotische Sint-Pieterskerk in Leuven, is ongetwijfeld een schitterend hoogtepunt. Kenmerkend is het centrale gezichtspunt van waaruit de nochtans vloeiende werkelijkheid als geometrisch geordend verschijnt.

De mogelijkheid van het perspectief heeft onze kijk op de wereld diepgaand bepaald. Hoe vaak zeggen we niet dat de kritische opmerking van de ander “in perspectief” moet worden geplaatst? Het resultaat is dat de ander monddood wordt gemaakt. De alternatieve of nieuwe visie wordt geneutraliseerd in het totale plaatje.