11 Mikolow_protestant_church_pulpit kopie

Geen heiligen, maar wel protestantse stichters als Luther en Calvijn op de rijkversierde kansel in een verder sobere protestantse kerk. © Wikimedia

Van kruisteken tot kansel

Katholieken en protestanten delen dezelfde wortels, maar niet dezelfde liturgie. Zeven verschillen tussen een katholieke mis en een protestantse kerkdienst.

Open Kerkendag in Antwerpen. Een groepje meisjes komt aarzelend binnen in de protestantse kerk. Bij de avondmaalstafel blijven ze staan. Op het kleurrijke kleed ligt een opengeslagen Bijbel. “Lezen jullie ook de Bijbel?” vraagt een van hen. De predikant knikt. Tot hun verbazing horen ze dat ook dit een christelijke kerk is, net als de rooms-katholieke parochie die ze kennen. Veel blijkt vertrouwd, maar tegelijk vallen meteen kleine verschillen op: de avondmaalstafel, de imposante kanselbijbel, moderne kunst in plaats van heiligenbeelden… Wie vandaag een protestantse kerk binnenstapt, vindt nog altijd de sporen van een geschiedenis die ruim 500 jaar geleden begon, toen theoloog en augustijn Maarten Luther (1483-1546) zijn 95 stellingen – volgens de legende – aan de deur van de Slotkerk in het Duitse Wittenberg timmerde. In zijn brief aan aartsbisschop Albrecht van Mainz uitte hij scherpe kritiek op de handel in aflaten en stelde hij fundamentele vragen bij de manier waarop de Kerk spreekt over schuld, boete en vergeving. Luther had helemaal niet de intentie een nieuwe Kerk te stichten, maar de confrontatie met Rome liep uiteindelijk uit op een breuk. Wat begon als een roep om hervorming binnen de katholieke Kerk groeide uit tot de Reformatie, waaruit verschillende protestantse Kerken en stromingen ontstonden.