De inmiddels zesde editie van de Werelddag voor Grootouders en Bejaarden gaat terug op een initiatief van paus Franciscus, die deze speciale dag instelde in 2021. De dag wordt telkens gevierd op de vierde zondag van juli, dit jaar zondag 26 juli, waardoor de werelddag precies samenvalt met de feestdag van de heilige Anna en de heilige Joachim, de ouders van Maria en dus de grootouders van Jezus. Paus Leo koos als motto voor deze editie het vers uit de profeet Jesaja: “Ik vergeet u nooit!” (Jesaja 49,15). De paus herinnert er in zijn boodschap voor de werelddag aan dat dit het antwoord is op de hartenkreet: “De Heer heeft mij verlaten, de Heer heeft mij vergeten.” (Jesaja 49,14).
Pijnlijk
Velen delen volgens Leo XIV het pijnlijke gevoel vergeten te zijn, onder wie heel wat ouderen. “Het leven van vooral veel oudere mensen lijkt toegedekt door een sluier die de trekken van hun gezicht doet vervagen en hen doet verdwijnen in vergetelheid. Dat gebeurt in huizen waar de eenzaamheid heer en meester is, maar ook in die zorginstellingen waar de uniciteit van iedere persoon dreigt gereduceerd te worden tot het nummer van een bed of tot een ziekte”, schrijft de paus.
“Velen ontdekken de tederheid van God in de loop van hun leven, soms zelfs in de laatste stadia ervan”
Zonder expliciet te verwijzen naar de opeenvolgende hittegolven van deze zomer, zijn zijn woorden bijzonder actueel. Ondanks hitteplannen en oproepen van de overheid om oudere medemensen tijdens de zomer extra op te volgen, hebben velen in West-Europa de loodzware hitte niet overleefd. Dat wordt vaak aangeduid met het gruwelijke woord ‘oversterfte’, alsof het gaat om de evolutie van een veestapel die bezweken is aan een dodelijk virus zoals vogelgriep of varkenspest. Een minder onpersoonlijke term zou op dit punt meer dan welkom zijn.
Moeder
De Werelddag biedt volgens de paus de kans te herontdekken dat de Kerk geroepen is een moeder te zijn voor iedereen en dat het op om het even welke leeftijd mogelijk is onszelf te herkennen als de zonen en dochters van God. “Zal een vrouw haar zuigeling vergeten, een liefhebbende moeder het kind van haar schoot? En zelfs als die het zouden vergeten, Ik vergeet u nooit!,” schrijft Jesaja. Leo XIV dringt er daarom bij jongeren op aan niet alleen grootouders en oudere familieleden te bezoeken, maar ook ouderen “die niemand hebben om hen te bezoeken”. Onder hen bevinden zich ouderen die in de gevangenis verblijven en wier lot wordt aangrijpend wordt beschreven in het nieuwe boek van geriater Lucien De Cock, Vergrijzen achter de tralies. Ouderen in detentie. Het bezoeken van gevangenen, jong of oud, sluit niet alleen aan bij de oproep van de paus, maar is ook een van de zeven werken van Barmhartigheid (Mattheüs 25,36).
Leed
“De Kerk begrijpt het leed van haar oudere leden”, schrijft Leo XIV. Ze begrijpt heel goed dat ze al te vaak worden bekeken door een bril van stereotypen en worden beschouwd als een last. Ze is er zich van bewust dat een winstgedreven economie familiebanden verzwakt en dat veel bejaarden worden achtergelaten door kinderen die gedwongen worden te migreren of, in sommige gevallen, te gaan vechten in oorlogen. Daarmee stipt paus Leo twee thema’s aan die hem nauw aan het hart liggen: migratie en vrede. Ondanks het leed dat hij schetst, herinnert hij ouderen aan Gods belofte, zoals verwoord door de profeet Jesaja: ”Ik vergeet u nooit!”
Spiritueel leven
“Velen ontdekken de tederheid van God in de loop van hun leven, soms zelfs in de laatste stadia ervan. Het valt, in tegenstelling tot vroeger, steeds vaker voor dat mensen een hoge leeftijd bereiken zonder ooit een echte geloofservaring te hebben gehad. In zulke gevallen kan ouderdom – beginnend met de dringende vragen die in die levensfase opduiken – het juiste moment zijn om een spiritueel leven te beginnen of te hervatten”, schrijft de paus naar aanleiding van de zesde Werelddag voor Grootouders en Bejaarden. Het is volgens hem nooit te laat om zich tot God te keren. En zoals het spreekwoord zegt: Jong geleerd is oud gedaan.
Meer opinies van
Ludwig De Vocht
