Een rein geweten
Onlangs hield ik een toespraak over wat mensen met verantwoordelijkheid motiveert bij de beslissingen die zij nemen. Mijn antwoord was: een rein geweten. Daarmee heb ik veel en weinig gezegd. Het zijn niet ideologieën of dogma’s, niet gehoorzaamheid of opportunisme die bepalend moeten zijn, maar wat ons geweten ons zegt. De Amerikaanse president J.F. Kennedy zei in zijn beroemde inaugurale rede van januari 1961: “Met een rein geweten als onze enige zekere beloning”, en verder: “Gods wil moet de onze zijn”. Maar wat is Gods wil? Hoe ontdek je die? Een rein geweten is het antwoord.

Gemoedsrust
Dat is natuurlijk geen absoluut antwoord, maar wel het enige criterium waarover wij beschikken. Een geweten moet natuurlijk gevormd worden door vrije mensen die oprecht zoeken naar de waarheid en de gerechtigheid, die het algemeen belang vooropstellen en niet alleen dat van zichzelf, zijn of haar partij, groepje, ‘stam’ (ook bij ons), land en andere. Die vorming houdt ook voortdurende, dagelijkse zelfbevraging in. Deed ik het goede vandaag? Het is levenslang bijleren. Ik voeg eraan toe: weinigen zijn helden of heiligen. Ik ook niet.Dat alles klinkt idealistisch, zeker in een wereld waarin vandaag blijkbaar de gewetenloosheid steeds meer overheerst. Het kenmerk van elke dictator is meedogenloosheid. Voor hem (want het zijn bijna altijd mannen) is de tegenstander een vijand en geen straf mag minder zijn dan de dood. Ik vraag mij af of dictators nog gemoedsrust kennen. Is het naïef die vraag te stellen? Gebiedt de realpolitik dit dodelijk cynisme gewoon als een fact of life te zien? Wat laten dictators na? Hun macht verdwijnt met hun dood. Het grondgebied dat zij veroverd hebben op de graven van honderddduizenden doden kan en zal vroeg of laat verloren gaan. Het sovjetrijk van Stalin bestaat niet meer. Het is met het kleinere Rusland honderd miljoen mensen kwijtgeraakt. Het communisme zelf is morsdood. Trouwens, wat betekent vandaag die heroverde verschroeide aarde? Puin. 

Verder lezen?

Indien u geen digitaal Tertio abonnement heeft, kunt u dit artikel online kopen voor 2 euro. Na betaling, kunt u het meteen integraal lezen. Of nog beter: abonneer je vanaf 12 euro en geniet elke week van Tertio.

Johan Van der Vloet

Meer opinies van
Herman Van Rompuy

Verder lezen?

Indien u geen digitaal Tertio abonnement heeft, kunt u dit artikel online kopen voor 2 euro. Na betaling, kunt u het meteen integraal lezen. Of nog beter: abonneer je vanaf 12 euro en geniet elke week van Tertio.

Uw Tertio account

Log in op jouw Tertio account en lees meteen uw Tertio digitaal

Nog geen abonnee? Koop makkelijk en veilig uw abonnement op onze website.
Enkel digitaal lezen? Neem een digitaal abonnement en lees meteen verder.
Of maak een Tertio proefaccount aan en lees 1 maand gratis online!

Sluiten

Tertio nieuwsbrief

Interessant artikel? Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en blijf zo op de hoogte van al onze nieuwste bijdragen, evenementen en aanbiedingen.