Vermomd als een oude man vraagt Satan aan Jezus te bewijzen dat hij de zoon van God is door stenen in brood te veranderen. James Tissot, De verzoeking van Jezus in de woestijn, circa 1886-1894. © Brooklyn Museum of Art, New York

De bijna boutade-achtige titel Paradise lost doet denken aan het verdwijnen van een zorgeloze samenleving en roept associaties op aan dystopische romans als 1984 van George Orwell of Brave New World van Aldous Huxley. Beide werken werden geschreven in de 20ste eeuw. Paradise Lost daarentegen dateert uit de tweede helft van de 17de eeuw en behandelt de zondeval en de mythologische verdrijving van de mens uit het paradijs. De titel zou geprojecteerd kunnen worden op diverse fasen van het verleden van de mensheid: op het einde van ons bestaan als jagers-verzamelaars en het begin van de landbouw enkele duizenden jaren geleden, of meer recent op de gemiste mogelijkheden uit de 20ste eeuw, waardoor John Milton (1608-1674) zou aansluiten bij Orwell en Huxley. Het einde van 20ste en het begin van de 21ste eeuw zouden beter als Paradise Missed bestempeld worden. Alles is nog niet verloren, maar er zal na talloze gemiste kansen heel wat nodig zijn om op verschillende vlakken van onze maatschappij een paradijselijke thuis te maken en het paradijs te ‘herwinnen’. Over zulke utopische bespiegelingen heeft Milton het in Paradise Regained uiteraard niet, ook al leefde hij in een voor Engeland politiek onrustige periode. In het leerdicht staat het verblijf van Jezus in de woestijn centraal en de pogingen van Satan om Jezus na zijn doop in de Jordaan te verzoeken. 

Verder lezen?

Log in op uw Tertio account en lees meteen verder

Nog geen account? Neem een digitaal abonnement en lees meteen verder.
Of maak een Tertio proefaccount aan en lees 1 maand gratis online!