VN vieren vrijwilligers

Christenen wereldwijd zullen in het Internationale Jaar van de Vrijwilligers voor Duurzame Ontwikkeling een tandje moeten bijsteken als de wereld tegen 2030 de zeventien duurzame ontwikkelingsdoelstellingen van de Verenigde Naties wil halen.

Die extra inzet is zeker nodig na de ontmanteling vorig jaar van het Amerikaanse agentschap voor ontwikkelingshulp USAID. Volgens 11.11.11 heeft het terugschroeven van de Amerikaanse ontwikkelingshulp intussen al honderdduizenden het leven gekost.  

SDG’s 
De afkondiging van het Internationale Jaar van de Vrijwilligers voor Duurzame Ontwikkeling dateert van december 2023. Het gaat om het eerste internationale jaar van de vrijwilliger sinds dat van 2001 en werd gelanceerd op 5 december vorig jaar, de Internationale Dag van de Vrijwilliger. 

De VN publiceerden vorige maand ook hun driejaarlijks rapport over de staat van het vrijwilligerswerk wereldwijd. Daarin wordt gesteld dat vrijwilligerswerk niet beschouwd moet worden als liefdadigheid, maar als een sterkte: niet als achtergrondruis, maar als “het ritme dat gemeenschappen samenhoudt”. 

In dit internationale vrijwilligersjaar focussen de Verenigde Naties op de zeventien duurzame ontwikkelingsdoelstellingen (SDG’s) die in 2015 werden gelanceerd en die tegen 2030 gerealiseerd zouden moeten zijn: van het terugdringen van armoede en honger, over het verminderen van ongelijkheid en het bevorderen van vrede, tot zorg voor de ecosystemen.  

Franciscus  
Elf jaar geleden zag de wereld er nog helemaal anders uit. In Parijs werd een ambitieus klimaatakkoord afgesloten en paus Franciscus publiceerde zijn encycliek Laudato Si’, die in 2020, op de feestdag van Sint-Franciscus, gevolgd werd door Fratelli Tutti. Beide encyclieken weerspiegelen in zekere mate de doelstellingen die de VN hadden geformuleerd om het leven in ons gezamenlijke huis – zoals Franciscus onze planeet noemde – te verbeteren.

Intussen woedt er opnieuw oorlog op het Europese continent, warmt de planeet verder op, worden broodnodige hulpprogramma’s geschrapt en worden demonstranten de dood ingejaagd: één na één zoals in Minneapolis of en masse zoals in Iran. De lijst met calamiteiten die in 2015 nog ondenkbaar leken, groeit – 800 jaar na de dood van Sint-Franciscus – voortdurend aan. 

Uitholling 
Tegelijk worden de VN uitgehold door de Amerikaanse president, die met zijn Vredesraad voor Gaza een alternatief voor de organisatie in de steigers lijkt te willen zetten. Ideeën over een ontmanteling van de VN doen denken aan de teloorgang van de Volkenbond, die na de Eerste Wereldoorlog werd opgericht en waaruit nazi-Duitsland zich in 1933 terugtrok, enkele maanden na de machtsovername door Adolf Hitler. De rest is geschiedenis. 

Ook het belang van de NAVO wordt door de Amerikaanse president steeds nadrukkelijker in vraag gesteld – nu zelfs op een beledigende manier voor NAVO-partners die de VS na de aanslagen van 9/11 met man en macht te hulp zijn geschoten.

Morgen beter en ‘Anders’
Als we de slogans van onze nationale politici mogen geloven, wordt morgen alles anders. Als de huidige geopolitieke trends zich doorzetten, zal dat zeker het geval zijn, maar of morgen ook alles beter wordt? 

Om dat te bereiken zullen christenen een tandje moeten bijsteken – en niet alleen vrijwilligers die actief zijn in werkgroepen rond diaconie en solidariteit. Die vrijwilligers helpen op lokaal niveau nu al mee aan de verwezenlijking van de zeventien doelstellingen die de VN tegen 2030 wilden bereiken. 

“Vrijwilligerswerk is geen liefdadigheid, maar een sterkte”

Het Franciscusjaar, dat op 10 januari in Assisi begon, werd uitgeroepen naar aanleiding van de dood van Sint-Franciscus achthonderd jaar geleden. Het jubeljaar werd volgens de franciscanen door paus Leo XIV aangeboden aan alle christelijke gelovigen als aanmoediging om het voorbeeld van Franciscus na te volgen en getuigen van vrede te worden. 

Het Jubeljaar en het Internationale Jaar van de Vrijwilliger kunnen voor christenen samen een extra stimulans vormen om te werken aan een betere wereld. Niet alleen tegen 2030, maar ook lang daarna.