12 Pieter_Lisaert_IV_-_De_gelijkenis_van_de_wijze_en_dwaze_maagden wikimedia kopie

Pieter Lisaert, De gelijkenis van de wijze en dwaze maagden (1620), Prado. © Wikimedia

Wijs en dwaas tegelijk

Het boek Spreuken schetst de wereld in een provocerend zwart-wit. Twee bekoorlijke dames worden er tegen elkaar uitgespeeld: Wijsheid en Dwaasheid. Wijsheid kennen we van de lof op de ‘sterke vrouw’ uit het vaak geciteerde slothoofdstuk. Wat er staat over Dwaasheid daarentegen, is te misogyn om publiek te laten voorlezen. Ze is de slinkse verleidster, de verdorven vrouw: “Van haar lippen komen gladde praatjes, haar mond spreekt honingzoete woorden, maar uiteindelijk blijkt zij als gif zo bitter, zo scherp als een tweesnijdend zwaard. Haar pad voert naar het graf.” (5, 3-5)

Rode oortjes
Als ik bij zulke passages kom, voel ik mij altijd een beetje betrapt. Want terwijl ik met de mond wijsheid belijd, loenst mijn innerlijke oog richting de verlokkelijke stem die fluistert: “Kom, laten we dronken worden van de liefde, laten we genieten van het minnespel tot in de morgen.” (7, 18) Meewarig en betweterig schudt mijn ratio het hoofd: “Zonder na te denken loopt hij achter haar aan, zoals een os die naar de slachtbank gaat, zoals een dwaas die voor straf geketend is.” (7, 22) Er lijken twee personen in mij te huizen – dat is al zo sinds mijn seksualiteit ontwaakte. En ik ben ze beiden, zodat ik kan gluren en me schamen tegelijk. Ooit wist ik me daardoor met rode oortjes geen houding te geven bij de dansvoorstelling waaraan mijn eerste liefje zo enthousiast had gewerkt.