“Als ik denk: het is hopeloos, dan zit ik op de verkeerde stoel”

Het spande erom in de begrotingsbesprekingen, maar uiteindelijk kreeg minister van Justitie Annelies Verlinden (CD&V) het gevraagde miljard om de ergste noden te lenigen. De minister, die zich zeer bewust is van de onmenselijke toestanden in de gevangenissen, gaat voor Tertio in dialoog met professor criminologie Sonja Snacken (VUB), die al jaren de overbevolking aanklaagt.

Professor Snacken, u bent al jaren kritisch over het beleid dat tot overbevolking leidt. Hoe is het zover gekomen?
Sonja Snacken: “De kern van het probleem is dat België in strafzaken al jarenlang een tweesporenbeleid voert. In het officiële discours lijkt iedereen het er al dertig jaar over eens dat opsluiting veel schade teweegbrengt en zeker niet voor alle misdrijven moet worden opgelegd. Door de jaren heen is meer nadruk gelegd op gemeenschapsgerichte straffen, zoals de autonome werkstraf, de probatiestraf en het elektronisch toezicht. In het nieuwe Strafwetboek, dat volgend jaar van kracht wordt, staat nu ook expliciet dat vrijheidsberoving de ultieme remedie is: enkel als het niet anders kan. Maar aan de andere kant heeft de politiek in diezelfde periode voor de ernstige misdrijven de straffen steeds zwaarder gemaakt en de voorwaardelijke invrijheidsstelling steeds meer ingeperkt. Maar meer niet-vrijheidsberovende straffen aan de onderkant van het straffenarsenaal kunnen die verstrenging aan de bovenkant nooit compenseren. Met een dergelijk tweesporenbeleid kan de overbevolking nooit worden opgelost.”