Is niet iedereen in het leven op zoek naar een beetje geluk? Wie dat ontkent, is waarschijnlijk zelf niet erg gelukkig (meer). Wie in dat gevoel blijft vastzitten, dreigt te verzuren en voortdurend te klagen dat anderen wél hun ellende achter zich willen laten. Het al dan niet door politici aangewakkerde gevoel zelf iets tekort te komen, vormt een ideale voedingsbodem voor de roep om migranten hardhandig het land uit te zetten.
Migranten, vluchtelingen, asielzoekers zijn de zondebokken van de vroege 21ste eeuw. In het geboorteland van de paus wordt de U.S. Immigration and Customs Enforcement (ICE) ingezet om buitenlanders te verwijderen. In Zuid-Afrika dreigen burgers het heft in eigen handen te nemen en andere Afrikanen met geweld te verdrijven. Ook Europa dreigt, onder invloed van de succesvolle lokroep van extreemrechts, dezelfde richting uit te gaan, ondanks de pijnlijke herinneringen aan de jaren 1930 en 1940.
Gulden regel
De gulden regel, die het fundament vormt van nagenoeg elke religie, stelt onomwonden: behandel anderen zoals je zelf behandeld wil worden. In het licht van het migratievraagstuk roepen de Werken van Barmhartigheid (Mattheüs 25) ons op mensen niet terug te sturen naar een miserabel bestaan. Zeker niet naar landen zonder voedsel, zonder drinkbaar water, zonder beschutting tegen de weersomstandigheden en zonder medische voorzieningen. Niet naar landen waar je om een niemendalletje in de gevangenis kunt belanden of waar je, wanneer je wordt vermoord, als afval op straat achterblijft.
Vluchtelingen terugsturen naar zulke landen is bijna een sadistische omkering van enkele Zaligsprekingen (Mattheüs 5). Zalig de treurenden, want zij zullen getroost worden. Maar zeker niet hier. Zalig die hongeren en dorsten naar gerechtigheid, want zij zullen verzadigd worden. Maar zeker niet bij ons.
Dooddoeners
Dooddoeners als “We zijn niet het OCMW van de hele wereld” zijn bekend. Intussen blijven maatregelen om de oorzaken van migratie aan te pakken vaak dode letter, zoals de VN-doelstelling om 0,7 procent van het bruto nationaal inkomen aan ontwikkelingshulp te besteden.
“De semantische fusie van de woorden ‘asielzoeker’, ‘illegaal’ en ‘crimineel’ is zorgwekkend”
Vorig jaar gaf ons land 2,72 miljard dollar uit aan officiële ontwikkelingshulp, goed voor 0,37 procent van het bruto nationaal inkomen. Dat is een daling tegenover het jaar voordien, toen nog 0,48 procent naar ontwikkelingshulp ging. België besteedde daarentegen 2 procent van zijn bruto binnenlands product aan defensie. Daarbovenop kwam nog eens 1,43 procent van het bbp voor defensiegerelateerde uitgaven, goed voor een totaal van 3,43 procent. Die uitgaven zullen de komende jaren nog aanzienlijk stijgen. Op de NAVO-top van 25 juni stemden de bondgenoten ermee in de defensie-uitgaven tegen uiterlijk 2035 op te trekken tot 5 procent van het bbp. En dat allemaal onder druk van de Amerikaanse president. De Amerikaanse vaticanist Christopher Lamb gaf zijn boek over paus Leo dan ook niet toevallig de titel American Hope.
Semantische fusie
De jacht op migranten in de Verenigde Staten en Zuid-Afrika, en de demonisering van vluchtelingen en asielzoekers in de Europese Unie, staan haaks tegenover de christelijke oproep tot barmhartigheid.
De sluipende semantische fusie van de woorden ‘asielzoeker’, ‘illegaal’ en ‘crimineel’ is daarbij uiterst zorgwekkend. Ze zet de deur open voor het steeds verder loslaten van de gulden regel en van de oproep tot barmhartigheid. Zo versterkt ze de kwaal van de armhartigheid: het ontbreken van barmhartigheid tegenover de zwaksten en vooral tegenover de armen, waarvoor paus Leo, in het spoor van paus Franciscus, herhaaldelijk waarschuwt.
Meer opinies van
Ludwig De Vocht
