In Antwerpen werden in de voorbije weken twee vrouwen gedood door hun (ex-)partner. De 29-jarige Bethsy Vasquez werd om het leven gebracht door haar ex-partner, die een contactverbod had en eerder vervolgd werd voor geweldsdelicten. Enkele dagen daarvoor overleed de 53-jarige Natascha D. na een dodelijke aanval door haar echtgenoot. Het koppel, dat recent van Ranst naar Melsele was verhuisd, wekte op sociale media de indruk onafscheidelijk te zijn. Maar wie hen beter kende, wist dat het huwelijk onder zware spanning stond. Een afspraak in een hotel aan de Keyserlei, bedoeld om de relatie te herstellen, werd Natascha fataal.
Deze feiten staan niet op zichzelf. Ze illustreren een patroon dat zich jaar na jaar herhaalt.
23 dodelijke slachtoffers
Volgens de meest recente gegevens stierven in België dit jaar al 23 vrouwen door (ex-)partnergeweld. Dat cijfer is volgens Aline Defer van het Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen (IGVM) slechts “het topje van de ijsberg”. Rond dodelijk partnergeweld bestaat een aanzienlijk dark number: alleen de door het parket onderzochte en bevestigde gevallen worden meegeteld, waardoor de werkelijke omvang van het probleem onder de radar blijft.
“Partnergeweld is geen privézaak, maar een maatschappelijke verantwoordelijkheid”
Wereldwijd sterven 137 vrouwen per dag door geweld in de huiselijke sfeer. Eén op de drie vrouwen maakt ooit fysiek of seksueel geweld mee. Ook in België is volgens een nieuw rapport van de WHO bijna één op de vijf vrouwen slachtoffer (geweest) van partnergeweld. Deze cijfers gaan over meer dan individuele tragedies alleen. Ze werpen ook een scherp licht op de structuren die dergelijk geweld mogelijk maken.
Prijskaartje
Partnergeweld wordt nog te vaak gezien als een privékwestie, maar dat perspectief houdt geen stand. Het Europees Instituut voor Gendergelijkheid (EIGE) becijfert de jaarlijkse kosten voor België op 9,4 miljard euro — een bedrag dat onder meer gezondheidszorg, opvang, justitie en werkuitval omvat. Dat komt neer op ongeveer 900 euro per inwoner en toont aan hoe groot de maatschappelijke impact werkelijk is. Maar zelfs dat valt in het niet bij de morele prijs, die nog vele malen hoger ligt.
Het mag duidelijk zijn: partnergeweld is geen privézaak, maar een maatschappelijke verantwoordelijkheid. Juist daarom is het essentieel dat dit thema ook na de Dag van de Mensenrechten hoog op de agenda blijft staan. Enkele landen zetten intussen serieuze stappen in de juridische erkenning van femicide, het op gender gebaseerd doden van vrouwen. Zo nam Italië recent een wet aan die femicide als afzonderlijk misdrijf erkent, met strengere straffen en een expliciete analyse van machtsrelaties als onderliggende factor. Experts benadrukken dat zulke wetten het probleem nauwkeuriger benoemen: ze doorbreken het eufemistische taalgebruik dat partnerdoden nog te vaak wegzet als ‘relationele conflicten’.
België erkent femicide sinds 2023 in de wet, maar de strafrechtelijke consequenties blijven beperkt. De discussie over verdere stappen is lopende.
Morele opdracht
Nu Orange The World afloopt, doven de oranje lichten. Maar daarmee is de structurele problematiek allerminst opgelost. De Internationale Dag van de Mensenrechten herinnert ons eraan dat veiligheid in de privésfeer geen privilege mag zijn, maar een basisrecht. Uiteindelijk gaat het om de waardigheid van elke mens, en om de verantwoordelijkheid die we als samenleving dragen wanneer die waardigheid wordt geschonden.
Partnergeweld treft gezinnen, kinderen en gemeenschappen. Het ondermijnt de fundamenten van vertrouwen in onze samenleving. Dat vraagt om meer dan occasionele verontwaardiging: het vergt een breed gedragen engagement voor preventie, bescherming en rechtvaardige vervolging.
We kunnen de dodelijke slachtoffers van dit jaar niet terugbrengen. Maar we kunnen wel weigeren hen te vergeten — en ervoor waken dat stilte opnieuw tot geweld leidt.
Meer opinies van
Kelly Keasberry
