Zingeving voor gen Z

“Ik heb altijd al het verlangen gehad om dichter bij God te komen.” Dat zijn niet de woorden van iemand die voor het kloosterleven kiest, maar van de Spaanse popster Rosalía (33). Haar recente album Lux wordt de hemel (!) ingeschreven door muziekrecensenten. Dichter bij huis zingt de Nederlandse zangeres Froukje (24): “Misschien moet ik in God geloven (…) Misschien moet ik een aflaat kopen en dan breek ik de hemel open.”

Traditie
Het zijn slechts twee voorbeelden van wat onderzoekers de onverwachte Quite Revival noemen – naar de naam van de enquête over religiebeleving uit 2024 in het Verenigd Koninkrijk. Die reveleert dat gen Z religieuzer is dan de vorige generatie. Wat blijkt: de jongelui zoeken ankers en hebben daarbij nood aan religieuze vorming en verdieping. De samenspraak met zes jongeren in deze Tertio bevestigt dat: jongeren die religieus geïnteresseerd zijn, willen voeding voor hun vragen. Ze zoeken aansluiting bij de traditie, want die zorgt voor verbinding en rust.

Schoolstrijd
De maandenlange strijd om het vak godsdienst die binnen de Vlaamse regering woedde, is daarom des te onbegrijpelijker. Wat begon als een praktisch en budgettair probleem voor het Gemeenschapsonderwijs – het organiseren van lessen voor de zeven erkende levensbeschouwingen – werd de inzet van een discussie die aan de schoolstrijd doet denken. Het is een publiek geheim dat met name Vooruit-voorzitter Conner Rousseau de vakken godsdienst of levensbeschouwing het liefst zou zien verdwijnen en vervangen door “burgerschapsvorming”. Dat clashte behoorlijk met CD&V. Ook al door de mogelijkheid dat het grondwettelijk hof een afschaffing of wijziging zou verwerpen, kwam het tot een akkoord waarbij de twee uur levensbeschouwelijke vakken werden behouden. Toch is het daarmee niet afgelopen. Vooruit kondigde al aan dat het pleit voor een herziening van artikel 24 van de Grondwet over de vrijheid van godsdienst. 

Gevaarlijk
Het willen afschaffen van levensbeschouwelijke vakken staat haaks op de grote nood aan zingeving bij jongeren. Ze zijn net meer nodig dan ooit. Burgerschapsvorming is best interessant, maar kan op geen enkele manier levensbeschouwelijk onderwijs vervangen. Dat zou zelfs gevaarlijk zijn, want wie bepaalt dan wat goed burgerschap is? Als samenleving moeten we een antwoord zoeken op de leegte die jongeren vaak ervaren. Onderzoek toont een rechtstreeks verband aan tussen mentale gezondheid en een zingevingskader. Omgekeerd beschermt goed levensbeschouwelijk onderwijs tegen fundamentalisme en intolerantie. Overheid en samenleving hebben dus alle belang bij het behoud van deze vakken. 

Uitdaging
Specifiek voor het vak rooms-katholieke godsdienst is de nieuwe zoektocht van gen Z een kans om het christelijk verhaal van hoop, barmhartigheid, verlossing en gerechtigheid in al zijn relevantie te laten klinken. In het katholiek onderwijs is het een stimulans om dat vak als een echte identiteitsmarker te zien. Niet om ideologische redenen, maar vanuit de diepe overtuiging dat dit vak een onvervangbare dienst is aan jongeren en zo aan de toekomst.